11-06-2006, 01:56
|
#1 (permalink)
|
|
|
Çince Öğrenelim
Diyalekt nedir?
Diyalekt bir dilin özel varyasyonlaridir ; mesela ingilizcede Ingiliz Ingilizcesi ve Amerikan ingilizcesi gibi.
Çince pekçok diyalektlere sahiptir. Çin’in uzun tarihinden dolayi bu diyalektler birbirlerinden o kadar farklilasmislardir ki farkli diyalektleri konusan insanlar birbirlerini anlamakta güçlük çekilmektedir, hatta anlayamamaktadir. Bu farkli diyalektler farkli dillermis gibi algilanmaktadirlar. Fakat ortak tarih ve yazma sistemi (Çince karakterler) güçlü bir birlestirici etki yaratmaktadir.
Çin’de resmi olarak konusulan dil MANDARIN ( Putonghua) dir. Dünyada Mandarin konusan insan sayisi Ingilizce konusan insan sayisindan daha fazladir. Kantonca daha çok Hong Kongta ve Güney eyaletlerde konusulur. Tayvanda ise Tayvanca ve Mandarin konusulur. Daha pekçok diyalektler vardir.
Tonlar nedir?
Çincede tonlar bir kelimenin telaffuzu için gerekli olan temel araçlardir. Eger bir heceyi seslendirirken ses tonunuz yükselmesi gerektigi yerde düsüyorsa tamamen farkli bir heceyi telaffuz etmis olursunuz. Böylece ifade etmek istediginizden çok daha farkli bir sey ifade etmis olursunuz. Tonlar önemlidir. Baslangiçta biraz zor gelse de basarmak gereklidir. Her hecenin 4 tonu bulunur:
1. düz ton
2. yükselen ton
3. alçalip yükselen ton
4. düsen ton
Çince isimler nasil olusur?
Çinde önce soaydi sonra adi yazilir. Mesela Çin lideri Jiang Zemin’in verilmis ismi Zemin soyadi ise Jiang dir. Genellikle Çince soyisimler tek karakterden olusur, fakat iki karakterden olusan soyisimlerde mevcuttur. Çin’de pekçok ortak soyadi vardir. Pekçok insan ayni soyada sahiptir.
Isimlerin çogu tek veya iki karakterden olusur. Aileler çocuklari için nadir ve yaratici isimleri seçerler. Standart isimleri vermekten kaçinirlar.
Mandarindeki 4 tonun vurgu tonlari ile gösterimi.
Pinyin hakkkinda birkaç ipucu:
• Q ingilizcedeki “ch” gibi telaffuz edilir.
• X ingilizcedeki “sh” gibi telaffuz edilir.
• ZH “just” kelimesinde oldugu gibi “j” olarak telaffuz edilir.
• C “ts” gibi telaffuz edilir.
• IAN ise “yen” gibi telaffuz edilir. (mesela Tian’anmen Meydani= Tyen en men meydani gibi)
Eger Çince latin harfleri ile yazilabiliyorsa neden Çince karakterler kaldirilmiyor?
Yabanci insanlar Çince karakterlerin zor ve karmasik oldugunu ve kaldirilmasi gerektigini söylüyorlar. Belki haklilik paylari var ama bu o kadar kolay degil.
Pekçok Çince karakter ayni telaffuz fakat farkli yazilisa sahiptir. Herseyi ayni sekilde yazmak karisiliga sebebiyet verir. Ayni pinyin yazilisi ve ayni vurgu isaretine sahip karakterlerin yazilislari farkli olabilir. Bu da karisikliga sebep olabilir.
Çince karakterlein degistirilmesi Çin’in tarihi ve kültürel geçmisini kötü yönde etkileyecek ve yeni nesillerin atalarini ve eserlerini anlamalari mümkün olmayacaktir.
Ismimi Çince nasil yazabilirim?
Çince olmayan bir ismi Çince karakterler ile yazmanin iki yolu vardir.
Ilk metod basit hece çevirisidir. Isimde bulunan heceleri Çince hecelere benzeterek yazma metodu.
Çince ögrenmek zor mudur?
Çince karakterleri ögrenmek zor gibi görünebilir. ( Çince karakterleri gördügünüzde tanimaniz onlari ezberleyip yazmaktan daha kolaydir.) Fakat konusma Çincesi düsündügünüzden daha kolaydir. Çince gramer çok kolaydir. Çince gramer Türkçe gramerden çok daha kolaydir. Ingilizcedeki gibi istisnalari yoktur. Fiillerinin çekimleri olmadigindan dolayi düzenli veya düzensiz diye herhangi bir ayrim yoktur.
Öncelikle telaffuza önem veriniz ve ilk ögrenirken yanlis ögrenmeyiniz. Yanlis ögrenilen bir seyin düzeltilmesi sonradan zordur. Eger yanlis ton kullanirsaniz sizi anlamalari zor olur. Dogru ton kullanmaya gayret ediniz!
|
|