Türk

Alan Turing (1912 - 1954)

Matematiğin bilgisayar alanındaki öncülerinden Alan Turing'in yaşam öyküsü.
Alan Mathison Turing bilgisayar alanındaki öncülerden biriydi. Günümüzde “Turing Makinesi” ve “Turing Testi” olarak bilinen terimlerin isim babasıdır. Bir matematikçi olarak algoritma kavramını dijital bilgisayarlara uyguladı. Makineler ve doğa arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmaları, yapay zeka çalışma alanı yarattı. Zekası ve ileri görüşlülüğü onu bilgi çağına ilk adım atanlardan biri yaptı.

Alan Turing 23 Haziran 1912’de, Londra’da doğdu. Kariyerine 1931’de Cambridge Üniversitesi, King’s College’da matematik alanında başladı. Önceden yapılan keşifleri tekrar ortaya çıkarma eğilimi o zamanlarda başladı. Turing kendinden önceki bilim adamlarının çalışmalarını kullanmaya pek istekli değildi; bunun yerine genelde onların çalışmalarını tekrardan oluşturmak için vakit harcardı. Mezun olduktan hemen sonra Turing, King’s College’ın akademik üyesi yapıldı ve ardından da Princeton Üniversitesi’ne geçti. İşte bu sıralarda, ileride “Turing Makinesi” olarak adlandırılacak şeyi keşfetti.

Turing’in kafasında şekillendirdiği “Turing Makinesi” aslında günümüzün çok-amaçlı bilgisayarları ile aynı idi. Bir banttan bir dizi sıfırı ve biri okuyabilecek bir makine tanımladı. Bu birler ve sıfırlar, özel bir problemi çözmek yada belirli bir görevi yerine getirmek için gereken adımları belirliyorlardı.

Turing Makinesi adımların her birini okuyup sıra ile uygulayabiliyor ve doğru cevabı verebiliyordu.

Bu kavram o zamanlar için bir devrimdi. 1950’lerdeki çoğu bilgisayar sadece belirli bir görevin yerine getirilmesi için tasarlanmıştı. Turing’in kafasında oluşturduğu ise her şeyi yapabilen bir makineydi. Bilgisayara talimat verme metodu Turing’in oluşturduğu kavramda çok önemli bir yer tutuyordu. Aslında Turing sadece birkaç basit direktifi bilen bir makine tanımlamıştı. Bilgisayarın belirli bir görevi yerine getirmesini sağlamak için işi bu basit direktiflerden oluşan bir dizi işleme bölmek yeterliydi. Turing pek çok problem için bir algoritma geliştirilebileceğine inanıyordu. Zor olan kısım, basit adımların neler olduğunu ve uzun problemlerin nasıl parçalara bölüneceğini tespit etmekti.

2. Dünya Savaşı sırasında, Turing bilgisini ve fikirlerini Büyük Britanya’nın İletişim Departmanı’nda kullandı. Orada matematiksel yeteneklerini Almanların haberleşmede kullandıkları kodları deşifre etmekte kullandı. Bu bilhassa zor bir işti çünkü Almanlar “Enigma” adında bir çeşit bilgisayar geliştirmişlerdi. Bu makine kod kırıcılarının zamanında deşifre edemeyeceği şekilde sürekli olarak değişen bir kod üretebiliyordu.



Enigma


İletişim Departmanı’nda geçirdiği zaman boyunca Turing ve bilim adamı dostları COLOSSUS adındaki bir aygıt üzerinde çalıştılar. Colossus çabuk ve etkili bir şekilde Enigma tarafından üretilen kodları deşifre etti. Colossus aslında bir grup servomotor ve metalden oluşuyordu fakat aynı zamanda dijital bilgisayara doğru atılan ilk adımlardan biriydi.

Colossus

2. Dünya Savaşı sonrası, Turing stresini atmak içi bir yola ihtiyacı olduğunu fark etti ve uzun mesafe koşularına başladı. Walton Athletic Club’ın 3 mil ve 10 mil yarışlarında dereceler kazandı.

Turing Ulusal Fizik Laboratuarı’nda çalışmaya başladı ve dijital bilgisayarlar konusundaki çalışmalarına devam etti. Orada gerçek bir dijital bilgisayar yaratma denemelerinin ilklerinden olan Automatic Computing Engine (ACE) in geliştirilmesi üzerinde çalıştı. O sıralarda bilgisayarlar ve doğa arasındaki ilişkiyi keşfetmeye başladı. Daha sonra 1969 yılında basılacak olan “Zeki Makineler” adlı bir makale yazdı. Bu, yapay zeka kavramının ortaya atıldığı ilk yazılardan biriydi.

Turing insan beyninin işleyişini taklit edebilecek makineler yaratılabileceğine inanıyordu. Ona göre insan beyninin yapıp iyi tasarlanmış bir bilgisayarın yapamayacağı hiçbir şey yoktu.

1950 yılında, günümüzde “Turing Testi” olarak bilinen testi açıklayan bir yazı hazırladı. Test, klavye yolu ile bir insana ve zeki bir makineye sorular soran bir kişiden oluşuyordu. Turing, eğer soru soran kişi makul bir zaman içinde makine ile insanı birbirinden ayıramazsa makinenin bir çeşit zekası olduğunu kabul ediyordu. Turing’in bu testi açıklayan yazısı zeki makineler ile ilgili sayısız dergide yayınlandı. “Oxford Companion to the Mind” ın 1987 yılı baskısı Turing Testi’ni

“Bir makinede zekanın varlığını onaylayan en iyi test” olarak tanıttı.

Turing ACE’nin tamamlanmasından sonra Ulusal Fizik Laboratuarı’ndan ayrıldı ve Manchester Üniversitesi’ne geçti. Orada ise, Manchester Automatic Digital Machine (MADAM) üzerinde çalıştı.

Turing’in genelde bilinmeyen yönlerinden biri de biyoloji alanındaki çalışmasıdır. Bu alanda, 1952 yılında “Morfogenezin Kimyasal Temeli” adlı tek bir yazı yayınlamıştır. Aslında daha başka yazıları da olmasına rağmen bunların hiçbirini ölümünden önce tamamlayamamıştır. Biyolojide Turing’in odak noktası canlıların fiziki yapısıydı. Organizmaların neden ve nasıl belirli bir şekle sahip oldukları ile ilgileniyordu. Bir insan yada ağaçta milyonlarca hücre olmasına rağmen hepsi, hangi şeklin olması gerektiğini biliyordu. Turing bunun nedenini çözmeğe çalışıyordu.

Turing 7 Haziran 1954’ de öldü. Doktorlar ölümünü “zihinsel dengesizlik anında potasyum siyanür ile kendini öldürdüğü” şeklinde yorumladılar. Annesi Turing’in uzun süredir yeni maddeler elde etmek için kimyasal maddeler ile çalıştığını ve dikkatsiz olmaya başladığını iddia etti. Bazıları ise onun bir homoseksüel olduğunu ve utancından intihar ettiğini iddia ettiler.

Ölümünün sebebi ne olursa olsun, Turing bilgisayar alanının önde gelenlerinden biriydi. Günümüzün bilgisayar alanında çalışan bilim adamları hala onun çalışmalarına başvurmaktadırlar.

Kaynaklar :

Cortada, James W. Historical Dictionary of Data Processing Greenwood Press, 1987, New York pp. 249-253
Crockett, Larry J. The Turing Test and the Frame Problem Ablex Publishing Company, 1994, New Jersey
Hinsley, F. H., Alan Stripp. Codebreakers Oxford University Press, 1993, New York
Hodges, Andrew. Alan Turing: The Enigma, Simon & Schuster,1983, New York
Lee, J.A.N. Computer Pioneers, IEEE Computer Society Press, Los Alamitos, CA, 1995
Saunders, P.T., Morphogenesis Elsevier Science Publishers, 1992, New York
Williams, Michael R. A History of Computing Technology,Prentice Hall, 1985, Englewood Cliffs, NJ pp. 290-292, 338

__________________

Değişmeyen Tek şey değişmezliktir...