|
|
Haftanın Hadisi: Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir. Tirmizî, İlm, 14. |
|
||
|
|
|
 |
|
|
LinkBack | Konu Araçları | Bu Konuda Ara | Görünüm Modları |
11-12-2006, 23:51
|
#1 (permalink) |
|
Mesaj: n/a
|
oyunun çocuğun fiziksel gelişimine etkisi
Fiziksel uygunluk günlük yaşamın verimli bir şekilde idame ettirilmesi ve sporsal faaliyetlerin uygulanabilirliği için önemlidir.Genelde, kişinin kuvvetine, dayanıklılığına, koordinasyonuna, çabukluğuna ve bu unsurların birlikte kullanılmasına bağlı olarak çalışma kapasitesi şeklinde ifade edilmektedir.Çocukların fiziksel uygunluk seviyelerinin geliştirilmesinde beden eğitimi ve spor dersleri etkin bir araç olarak kullanılabilmektedir.Ancak,çocuklar sanılanın aksine okulda geçirdikleri zaman içerisinde doğal olarak aktif değildir.Birçok ebeveyn çocuklarını okulda gözlemlediklerinde onların hareket halinde olduklarını görürler ve oldukça aktif olduklarını düşünürler.Ancak,yapılan incelemelerde çocukların hareket-dinlenme modeli şeklinde hareket ettikleri görülmüştür. Toplum sağlığının geliştirilmesi,korunması ve devamında çok önemli yeri olan fiziksel aktivite,çocukların büyüme ve gelişme sürecinde de hayati bir öneme sahiptir.Çünkü fiziksel aktivitenin çocuklukta ve yetişkinlikte,psikolojik,fizyolojik ve fiziksel yönden birçok olumlu etkileri olup,yaşamın optimum verimlilikte sürdürülebilmesi için gerekli olan fiziksel uygunluk seviyesinin kazanılmasında önemli yeri vardır.Çocuklar optimum fiziksel uygunluk seviyesi geliştirebilmek için oyun deneyimleri sırasında yeteri kadar geliştirici aktivite yapmamaktadırlar.Bu bakımdan birçok iyi alışkanlıkların erken yaşlarda kazanılması fiziksel aktivitenin de sağlığın korunması ve devamlılığı için erken yaşlarda bir alışkanlık olarak çocuklara kazandırılmasını gerekli kılar.Çünkü hayatın ilk yıllarında sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarını kazanmak yetişkinlik yıllarına göre daha kolaydır.Çocukların enerji alımı ve harcaması arasındaki dengesizlikten oluşan obeziteden korunmada fiziksel aktivite alışkanlığının öncelikli olarak yer alması,çocukların fiziksel,sosyal ve ruhsal açıdan daha iyi olmaları için gereken fiziksel uygunluk seviyesini verir. Fiziksel uygunluk,iyi hazırlanmış fiziksel eğitim programının bir bileşeni olarak görülmektedir.Günümüzde birçok araştırmacı tarafından farklı bilimsel bakış yönleriyle fiziksel uygunluğa ilişkin farklı tanımlar öne sürülmektedir. Psiko-sosyal açıdan fiziksel uygunluk ; vücudun bir hareket direncine karşı göstermiş olduğu başarı ya da vücudun herhangi fiziksel harekete veya çevreden gelen uyarılara tepki verebilme yeteneğidir. Tıp-biyolojik açıdan fiziksel uygunluk ; organizmanın çevreden gelen farklı uyarıları en uygun şekilde algılaması ve bu uyarılara cevap verebilmesidir. Spor pedagojisi açısından fiziksel uygunluk ; yapılan fiziksel hareketler sonucunda motor özelliklerin ve becerilerin gelişmesini sağlayan süreç olarak ifade edilmektedir. Beden eğitimi uzmanları ve AAHPERD tarafından ise ; insanların,günlük işlerini zevkle yapabilmelerini sağlayan,egzersiz azlığından kaynaklanan sağlık problemlerini azaltan ve değişik fiziksel aktiviteleri uygulamak için ortam yaratan mükemmel olma durumu olarak tanımlanır. Fiziksel uygunluğun seviyesi,insanın motor özelliklerinin gelişim seviyesine bağlı olup;yapılan herhangi bir motor hareket sonucu,vücudun durumunu açıklar.Fiziksel uygunluk insanların fiziksel ve psikolojik gelişimlerini içine alan karmaşık bir süreç olarak ele alınmaktadır.Bu sürecin karmaşık olmasında ki neden,bazı özelliklerin genetik yoldan çocuklara geçmesi ve eğitim sırasında çevre faktörlerinden oldukça fazla düzeyde etkilenmeleridir. Fiziksel uygunluk çalışmalarının yerine getirilmesinde önemli kuralları oluşturan üç faktör bulunmaktadır.Bunlar,sıklık,şiddet ve zaman olarak ele alınır.Sıklık,bir haftada yapılan fiziksel uygunluk aktivitelerinin sayısıdır ve minimum,haftada üç kez olmalıdır. Şiddet,aktivitede kişiye binen yük olarak ifade edilir ve çocuklara kalp atışlarını kontrol etmeleri öğretilerek gözlemlenebilir.Zaman ise her egzersizin uzunluğunu gösterir. Fiziksel eğitim deneyimleri sunulurken,yetenek gelişimi ve kognitif öğrenme bileşenleri asla bir kenara atılmamalıdır.Yeteri kadar fiziksel yetenek ve bilgi olmazsa,çocuklar uygun gelişimi sunan aktivitelere katılmak için gereken araçlardan yoksun kalırlar.Çocuklara uygulanan aktivitelerde çeşitlilik sunulmalıdır. Çocukların Motor Özelliklerinin Gelişimi Amerikan pediatri akademisi tarafından yapılan çalışmada 2-12 yaş arası çocukların haftada 25 saat,yani okulda harcadıklarından daha fazla bir süreyi televizyon seyrederek geçirdikleri ortaya konmuştur.Çocukların sadece 1/3’ü okuldaki fiziksel eğitim programlarına günlük olarak katılmakta ve bu sayı yetersiz kalmakla birlikte gün geçtikçe azalmaktadır.Bu durum ülkemizde de benzer özellikler göstermektedir.İlköğretim kurumlarında beden eğitimi ve spor derslerinin yetersiz olması ve spor yapma imkanlarının kısıtlı oluşu çocuklarımızın fiziksel aktivitelerini yetersiz kılmaktadır.Bu yüzden çocukların fiziksel aktivitelere katılımı teşvik edilmelidir. Sürat Gelişimi İnsanın kendisini en yüksek hızla bir yerden bir yere hareket ettirebilme yeteneği sürat olarak tanımlanmaktadır.Genelde sürat yeteneği üç basit elemanı içermektedir.Bunlar ; reaksiyon zamanı,hareket hızı ve hareket frekansıdır.Bu elemanlar birbirlerinden bağımsız olup,sürekli ilişki içerisindedirler.Hareketlerin uygulanmasında sürati oluşturan basit elemanlardan ziyade hareketin hızlı yapılmasına önem verilmektedir. 6-9 yaşlarında hareket süratinin gelişiminde büyük bir atak gözlenmektedir.Hareketin maksimal frekansının 7-16 yaşları arasında 1-1,5 katı arttığı saptanmıştır.10-11 yaşları arasında ve bu yaşlardan sonra da artış devam etmektedir.Maksimal adım frekansının en yüksek değerleri kız ve erkek çocuklarda 9-10 yaş arasındadır.Yine bu yaşlar arasında adım uzunluğu değerlerinin düşük olduğu ve reaksiyon süratinde artış başladığı belirtilmektedir.4 yaşındaki bir çocuk koşabilme yeteneğini %30 oranında arttırabilirken 5 yaşında %70-90 oranında bir iyileşme görülür.Bu bağlamda sürat yeteneği erken yaşlarda eğitilmeye başlanmalı ve çok yönlü eğitim programları uygulanmalıdır. Kuvvet Gelişimi Spor uygulamalarında sürat özelliğinin gelişmesinde,kas gücünün önemli rolü herkes tarafından bilinen bir gerçektir.Kişinin kendi kas gerilimi ile herhangi bir dış dirence karşı koyabilmesi kas gücü olarak tanımlanmaktadır.Herhangi bir kasın kasılma sırasında oluşturduğu gelişim seviyesi kas gücünün seviyesini belirler.Herhangi bir kas ya da kas gruplarının kaldırabileceği en yüksek ağırlık bu kasın ve kas gruplarının mutlak kuvveti olarak değerlendirilmektedir. Bazı kas gruplarının en yüksek kas gücü değeleri 10-13 yaş arasında gözlenirken,diğer kas gruplarının en yüksek değerleri ise 15 yaş civarında saptanmıştır.Erkek ve kız çocukların kas gücünün gelişim farkı 12 yaşından sonra ortaya çıkmaktadır.Bazı araştırmacılar 10-13 yaş arasında dinamik kuvvetin gelişiminin sona erdiğini belirtmektedirler.İlköğretim okullarında çocukların ,morfolojik,psikolojik,biyolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınarak kuvvet çalışmalarına başlanmalı ve büyük motor beceriler üzerine durulmalıdır.6-10 yaşları arasında iskelet ve kas sistemini kuvvetlendirecek çok yönlü,değişken,oyun formunda çalışmalar yaptırılması uygun olur. 9-11 yaşları arasında bileklerin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarla başlanıp,10-12 yaşları arasında alt ekstremitenin kuvvet çalışmalarına devam edilebilir. Dayanıklılık Gelişimi Dayanıklılık özelliği,etkinliğini azaltmadan organizmanın bir aktiviteyi uzun süre devam ettirebilme yeteneği olarak tanımlanır.Dayanıklılığın gelişmesiyle birlikte organizmanın tüm fonksiyonlarında,sinir ve solunum sisteminde,kan dolaşımında ve metabolizmasında değişiklikler oluşmaktadır.8-9 yaşlarındaki çocuklar maksimal yüklenmelere tabi tutulduklarında,dinlenme sürecinin ilk dakikalarında kalp kasının dinlenme süresi ile uyum sağladığı görülmektedir. Ergenlik dönemine kadar her iki cins arasında dayanıklılık özelliği bakımından fazla bir farklılık yoktur.Kız çocuklarında 12 yaşından sonra maksimal gelişim gözlenmektedir. Esneklik Gelişimi Esneklik kas sisteminin değişik vücut kısımları ile hareketleri tabii olarak maksimum uygunlukta yapabilmesi demektir.Esneklik erkek çocuklarda 4-8,kızlarda 4-13 yaşları arasında büyük önem taşımaktadır.Bu yaşlarda çocukların esneklik gerektiren aktiviteleri rahatça yapabilmeleri,onların esneklik çalışmalarına ihtiyaçları olmadığı anlamına gelmez.Bu dönemlerde mutlaka esnekliği korumak ve geliştirmek amacıyla çalışmaların yapılması gerekmektedir. Omurganın esneklik kazanması 8-9 yaşlarında en yüksek düzeye ulaşmaktadır.Bu yaşlardan sonra omurga esnekliği azalmaya başlar.6-11 yaşları arasında bağ,tendon ve kas dokusu daha güçlü gibi gözükmesine rağmen ağır dış dirençlere karşı koyabilecek yeteneğe sahip değildir.Bu yüzden bu yaş dönemlerinde uygulanan egzersizlere dikkat edilmeli ve çalışmalarda hafif ağırlıklar kullanılmalıdır.10 yaşına kadar genel esneklik geliştirici hareketler seçilmelidir.Seçilen hareketler mutlaka yaşa uygun olmalıdır ve aşırı yüklenmelerden kaçınılmalıdır.Kız çocuklarda esneklik niteliğinin maksimum gelişimi 11-13 yaşları arasında iken,erkek çocuklarda 13-15 yaşları arasında olmaktadır. Koordinasyon Gelişimi Aynı mekanik nokta üzerinde ki kas gruplarının hareketleri sinir-kas işbirliği ile bir armoni içinde,belli enerji tasarrufunu sağlayarak yapmasıdır.7-9 yaşları arasında koordinasyon performansında belirgin bir artış görülür ve bu artış 11 yaş sonuna kadar devam eder. 7 yaşında kinestetik ayırımlama yeteneği az gelişmiş olup,10 yaşına kadar hızlı bir artış gösterilebilir.7-9 yaşlarında ise oryantasyon yeteneğinde bir artış gözlenir.Reaksiyon yeteneği 16 yaşından itibaren artış gösterir.Koordinasyon yeteneğindeki bu gelişim ; merkezi sinir sisteminin gelişmesine,olgunlaşmaya ve uygulamaların yarattığı etkilere bağlıdır. Fiziksel Uygunluk Başarısı ve Öz Güven Fiziksel uygunluk aktivitelerinin öğrencilere performans seviyelerini ilerletme fırsatı verecek şekilde düzenlenmesi çok önemlidir.Eğer yüklenmelerde çıta çok yükseğe ayarlanırsa ilk deneyim başarısızlıkla sonuçlanacaktır.Dozu,belli birkaç öğrenciye göre değil,her zaman sınıftaki tüm öğrencilerin başarıyı yakalayabileceği seviyeye ayarlamak gerekir.Eğer her öğrencinin kendi kabiliyeti ile uygun bir seviyede performans göstermesine izin verilirse ilerleme olacaktır. Vücut Kompozisyonu,Obezite ve Fiziksel Aktivite Vücut kompozisyonu çeşitli miktarlarda kemik,kas ve yağlardan oluşan vücudun bütünü olarak ele alınır.Çocuklardaki en önemli kaygı konusu aşırı vücut yağıdır.Şişmanlık çocukların motor performansını kısıtlar niteliktedir.Şişman kişilerin kassal aktivite yapabilme özellikleri genel olarak azalma eğilimi göstermektedir.Vücut ağırlığının artmasına bağlı olarak fiziksel egzersiz yapma isteğinde düşme olur.Çocuklar kilo aldıkça kendilerini kontrol dışı gibi görünen bir süreçte bulurlar. Obezite ve Performans Obez çocuklar yağsız çocuklara oranla nadiren fiziksel aktivite yaparlar.Bunun sebebi kısmen obez çocukların egzersizlerinin daha fazla metabolik maliyetidir.Obez çocuklar verilen bir görevi yerine getirebilmek için daha yüksek oksijen alımına ihtiyaç duyarlar.Ne yazıkki,obez çocukların motor kapasitesi normal ağırlıktaki çocuklara nazaran genellikle düşüktür.Öğretmenler ve antrenörler,obez çocuklara görev verirken bu koşulları akıllarından çıkarmamalıdır.Çalışma yüklemeleri mesafeden ziyade zamana göre yapılmalıdır. Perforfmansla İlişkili Fiziksel Uygunluk Kişinin bir sporu daha iyi yapmasını sağlayacak bedensel özellikleri içerir.Sportif fiziksel uygunluk veya genel hareket yeteneği,performansla ilişkili fiziksel uygunluk ile yakından ilgilidir.Performansla ilişkili fiziksel uygunluğu içeren ayrıntılı konular ; çabukluk,denge,koordinasyon,güç ve hızdır. Sağlıkla İlişkili Fiziksel Uygunluk Hareketsiz bir yaşamın neden olduğu hastalıklardan kişiyi koruyacak psikolojik fonksiyonların beklentisi içindedir.Bedensel aktivitelerle geliştirilip korunabilir. Fiziksel Uygunluğun Planlanması Beden eğitimi için nitelikli bir program,çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda sağlıksal fiziksel uygunluk seviyesini geliştirmeyi ve gelişiminin içeriğini anlamasını gerektirir.Heyecan verici deneyimler ve öğretmenlerin cesaretlendirmeleriyle gençlerin sportif aktivitelere gönüllü olarak katılma istekleri gelişebilir. Fiziksel Uygunluğun Geliştirilmesi Fiziksel uygunluk gelişim programı her beden eğitimi dersinin bir parçası olmalıdır.Fiziksel uygunluk gelişimi için gerekli olan usuller heyecan verici yollarla yapılmalı,her iki haftada bir değiştirilmeli ,ayrıca sağlıkla ilgili fiziksel uygunluğun farkı,öğeleri geliştirilen egzersizlerden oluşmalıdır.Egzersiz 8-12 dakika sürmeli ve tüm çocuklar için sürükleyici aktiviteler sağlanmalıdır.Fiziksel egzersiz programlarında çocuklara sadece hareketlerin yapımı değil aynı zamanda onların geliştirilmesini düşünmeleri de öğretilmelidir. FIT kısaltması egzersizin en önemli üç unsurunu hatırlamak için kullanır ; sıklık,şiddet ve zaman. Sıklık ; egzersizin düzenliliğine karşılık gelir.Gençlerin bedensel aktivite için haftada ayırdıkları gün sayısı sıklığı belirlemede kullanılır.Çocuklar haftada 3-5 gün bedensel aktivitede bulunmalıdır. Şiddet ; egzersiz sırasında harcanan efordur.Zaman ; egzersiz periyodunun uzunluğuna karşılık gelir.Genellikle dakikayla ölçülür.Diğer egzersiz prensipleri ilerleme,ısınma,aktivite türü,belirginlik ve fitness başlangıç seviyesidir. İlerleme:Egzersizin sonuçlarıyla ilgilidir ve genellikle fiziksel uygunluk aktivitelerinin olumsuz sonuçlarını önlemek için FIT’in kullanımını içerir. Isınma:Isınma,gençleri kuvvetli egzersiz için hazırlayan bedensel aktivitenin başlangıç bölümüdür.Düzenli ısınma-esneme,kas ve eklem ağrılarını önleyebilir,solunum ve dolaşım sistemlerine uyum sağlama fırsatı verir. Aktivite Türü:Ativite türü,fitness gelişimine uygun olan hareket şekilleri olarak açıklanır. Amaç:Amaç,FIT’e uygun olarak düzenlenmiş egzersizlerle fitness’ın belirli bir bölümünü geliştirmektedir.Örneğin ; eğer karın bölgesi güçlendirilmek isteniyosa seçilen egzersizler karın kaslarını çalıştırmalıdır. Başlangıç Seviyesi:Bu seviye çocukların gösterdiği fitness değişimidir. Fiziksel uygunluk çalışmalarının başarılı olabilmesi için bazı hususlara dikkat edilmesi gerekir: -Aktiviteler doğaya uygun bir şekilde bütün vücudun bölümlerini çalıştırmaya yönelik ve aynı zamanda yaşa,yeteneğe uygun seviyede olmalıdır.Çocukların ilgisine ve yeteneklerine göre çeşitlilik yaratılmalı ve her gün yapılan monoton hareketlerden vazgeçilmelidir.Çocuklara ,sporla uğraşmak için egzersiz yapılır,egzersiz yapmak için sporla uğraşılmaz düşüncesi kabul ettirilmelidir.Öğretmen aktif rol üstlenmelidir.Çocuklarla egzersize katılmalı ve seçilen egzersizlerde sorunu olan çocuklara yardımcı olmalıdır.Müzik ve efektler kullanılarak çocukların motivasyonu arttırılmalıdır.Çocukların ilgisini ve egzersizler hakkında bilgilerini arttırmak için fitness gelişimi düzenli olarak takip edilmelidir.Yapılan uygulamalar uygun zaman ve yeterli sayıda tekrar edilmelidir. |
|
|
| Şu an bu konuyu görüntüleyen kullanıcı sayısı: 1 (0 üye ve 1 misafir) | |
| Konu Araçları | Bu Konuda Ara |
| Görünüm Modları | |
|
|
Düzenli Mod
