abis

Abeceleri

Japonca yazıda ikisi ses değeri olan, biri anlam değeri olan, üç çeşit abece iç içe kullanılır. Japon sesçil abecelerin adları Hiragana ve Katakana dır. Hiragana ve Katakana'nın her biri 50 kadar "harf" içerir. Her bir "harf" bir heceyi temsil eder. Hiragana ve Katakana aynı sesleri ifade eder ancak harfleri farklırdır. Bu iki abece Çin karakterinin bir kısmının zaman içinde daha yalın şekiller almasıyla ortaya çıkmıştır.
Kanci olarak anılan Çin yazaçları (karakterleri) de Japon yazısında yoğun olarak kullanılır. Japon yazı dilindeki çoğu sözcük (ad, eylem, sıfat) kanci ile yazılır. Yazıda rastlanan kancilerin %95 ini 2,000 kadar kanci karşılar, ancak toplamda 40,000 den fazla kanci vardır. Japonca'da boşluk kullanılmaz, sözcükleri ayırt etmek için kanciler gereklidir. Japonca'da özgün seslerin azlığı nedeniyle sıkça rastlanan sesdeş (telaffuzları aynı olan) söcükleri ayırt etmede de kancilerden yararlanılır.

Hiragana hece abecesi genelde dilbigisel işlevleri yazıya dökmek için kullanılır. İlgeçler konusunu işlerken bunu göreceğiz. Çok nadir bir kancisi olan sözcükler, ağırlıkla konuşma dilinde kullanılar ifadeler ve yansıma (temsil ettiği varlığın çıkardığı sesin taklidi) sözcükler de Hiragana ile yazılır. Japonca'ya yeni başlayanlara ve ilkokul çocuklarına bilmedikleri kancilerin yerine Hiragana yazılışları öğretilir.

Katakana da aynı ses kümesini ifade eder, ancak genellikle batı dillerinden gelme yeni sözcüklerin yazımında kullanılır (Latin abecesininde yazılan sözcüklerin kanci karşılığı yoktur). Bundan sonraki üç bölüm Hiragana, Katakana ve Kanci'ye ayrılmıştır.

Ses Vurgusu

Bir sonraki bölümde tanık olacağınız üzere, her Hiragana karakteri (ve Katakana eşdeğeri) ünsüz - ünlü yapısındaki bir heceye karşılık gelir. 「ん」 ve 「ン」 harfleri özeldir (buna daha sonra değineceğiz). Bu sesler sistemi harflerin sesletimini tereddüte yer bırakmaksızın tamamen açık kılar. Ne var ki hecelerin basit oluşu Japonca'nın telaffuzunu çok basit yapmaz. Gerçekte, hecelerin bölünmez yapısı ses vurgusu sorununa yol açmaktadır.
Tiz ve pes seslerin vurgusu konuşma dilinin çok önemli yanıdır. Örneğin, sesdeş sözcükler aynı şeklide yazılsalar dahi hafif tonlama farkıyla farklı telaffuzlara sahip olabilirler. Düzgün ve doğal bir telaffuzun önündeki en büyük engel yanlış ses vurgusudur. Birçok öğrenci doğru vurguya dikkat etmeksizin konuşur, neticede bu konuşma tarzı kulağa doğal gelmez (bilindik yabancı aksanı). Vurguları ezberlemek veya bir kural çıkarmaya çalışmak, vurgunun mevcut bağlama veya lehçeye göre değişebileceği için faydalı değildir. Japonların konuşmalarını dikkatlice dinleyip taklit ederek vurgulara dair genel bir his geliştirmek en pratik yaklaşımdır.

__________________

Yaşamak,gecenin tüm karanlığına rağmen, buğulu bir cama güneşin resmini çizebilmektir

abis

Hiragana Nedir?

Hiragana temel Japon fonetik abecesidir. Japonca'daki her sesi karşıladığından Hiragana aslında Japonca'nın yazıya aktarılmasında tek başına kullanılabilecek bir abecedir. Ancak Japonca'da boşluk kullanılmadığından ve çok sayıda sesdeş sözcük bulunduğundan sadece Hiragana ile yazılmış yazılar çözmesi zor, çoğu durumda anlamları yoruma açık yazılardır.

Katakana nedir?

Katakana hece abecesi genellikle yabancı dillerden giren sözcüklerin yazımında kullanılır. Katakana bundan başka Kanci yazaçların (karakterlerin) Çince telaffuzunu göstermek için, bazen de vurgu yapmak için (yatık yazı işlevinde) kullanılır. Farklı yazaçlara sahip olmalarına rağmen Hiragana ile Katakana aynı heceler kümesini ifade ederler. Yani Katakana yazaçları da ünlü+ünsüz biçimindeki heceleri ifade ederler. Katakana ile yazılan yabancı kökenli sözcükler bu kalıba uyabilmek için değişikliğe uğrarlar. Çoğunlukla da Japonca söylenişi kaynak sözcükten oldukça farklı olur. Yabancılar, sözcüklerin kendi anadillerindeki asıllarını, bunların Japoncasından zor çıkarırlar.

Kanci Nedir?

Japonca'da adlar, sıfat ve eylem kökleri Çin yazısı olan Kanci ile yazılır. Çoğu belirteç de Kanci ile yazılır. Japonca yazıdaki tüm sözcükleri okuyabilmek için Çin yazısı kökenli yazaçları (karakterleri) bilmek gerekir. Ancak Kanci ile yazılmayan sözcükler de var. Örneğin "olmak" eylemini anlatan bir kancinin bulunmasına rağmen, bu sözcük her zaman Hiragana ile yazılır. Çocuklara yönelik kitaplarda ve çok sayıda Kanci bilmesi beklenmeyen okurlara yönelik metinlerde de sözcükler Hiragana ile yazılır. Bu istisnalar hariç sözcüklerin çoğunluğunun Kanci ile yazılır.

__________________

Yaşamak,gecenin tüm karanlığına rağmen, buğulu bir cama güneşin resmini çizebilmektir