|
||
![]() |
|
|
| Fıkıh & İçtihatlar Fıkhi ve içtihadlarla ilgili bilgilerimizi buradan tazeleyebiliriz. |
![]() |
|
|
LinkBack | Konu Araçları | Görünüm Modları |
|
|
#1 (permalink) |
|
Mesaj: n/a
|
Satranç haram mı? Sahabe döneminden beri birçok kişinin üzerinde görüş beyan ettiği, dört mezhepte yüzlerce fakihin kanaat bildirdiği bir meselenin hâlâ soruluyor olması farklı açılardan takdir ve tenkitlere medar olabilecek bir konudur. Takdir edilir; şayet dinî hassasiyetin göstergesi kabul edilirse. Tenkit edilir; şimdiye kadar yüzlerce defa cevabı verilen, takvim yapraklarındaki dinî bilgilere kadar giren bu mevzu, eğer hükmü bilinmediği için soruluyorsa, dinî bilgi adına kat edeceğimiz mesafeyi ve onun uzunluğunu gösterir. Bu ikisinin haricinde bilineni tahkik ve teyit için soruluyorsa, bu da doğruluğu-yanlışlığı bağlamından ayrıca ele alınması gereken bir başka konudur. Satranç, düşünen, düşünmeyi seven kişilerin zevk aldığı bir zeka oyunudur. Ama onun herkes tarafından ittifakla kabul edilen özelliği, geleceği tahminle önceden mevzi almayı öğretmesidir. Taktik anlayışı gelişir, hadiseleri öncelenerek tavır almanın temrini yapılır satrançta. Bu yanıyla satrancın eğitici ve öğretici yanı ağır basar. Fakat o, her oyun gibi kumara vesile olabilir, alışkanlık derecesine ulaştığında insanı zaruri işlerinden alıkoyabilir, çeşitli tartışmalara da medar olabilir vs. Satranç, mezhep imamları tarafından bizzat ele alınan haramdır, mekruhtur, şarta bağlı mubahtır gibi ahkâma medar olmuştur. Haramdır diyenler, onun kumara konu edilmesini nazara vermişlerdir. Zaten kumara vesile olan her oyun Kur'an'ın yasakladığı kapsam içine girer. Ama mücerret anlamda satrancın haram olduğuna dair Kur'an ve sünnette kat'i nass yoktur. Bu grup içinde yer alan fukaha, onu nerd/nerdeşir ile kıyas yaparak bu hükme ulaşmışlardır. 'Nerd/nerdeşir hakkındaki Efendimiz'den rivayet edilen bazı beyanlar onun mutlak anlamda haram olduğunu göstermektedir' demişlerdir. Fakat şu gerçek gözden kaçırılmamalı; nerd/nerdeşir Türkçemize genelde tavla şeklinde tercüme edilse de, bugünkü tavla ile yasaklanan nerd/nerdeşir'in aynı mahiyette oyunlar olup olmadığı tartışmalıdır. Bazı ulema ise satranç oyununda olması ve olmaması gereken bazı şartlar ileri sürmüş ve o şartların varlığında mekruh, yokluğunda mubah hükmünü vermişlerdir. Bu arada 'satranç oynayan mel'undur' şeklinde rivayet edilen bazı hadisler zikredilmektedir ki fukaha umumiyetle bu hadislere iltifat etmemişlerdir. Çünkü Efendimiz döneminde satranç bilinmediği için bunların uydurma hadisler kategorisinde olduğu kesindir. Satranç ile alakalı bahislerin fıkıh kitaplarında şehadet, kerahiyye ve el-hazaru ve'l ibaha gibi bölümlerde ele alınması, fukahanın bu yaklaşım farklılığını zaten açıkça göstermektedir. Sonuç itibarıyla; öteden bu yana fukahanın ağırlıklı görüşü belli şartlarla satrancın mubah olduğu istikametindedir. Bu şartlar: 1- Kat'iyen kumara vesile olmamalıdır. Kumarın devrede olduğu her oyun, adı ve mahiyeti ne olursa olsun kesinlikle haramdır. 2- Satranç, Allah'a karşı olan görevlerin ihmalinin nedeni olmamalıdır. Mesela oyun oynarken namaz kaçırılmamalıdır. 3- Vazgeçilmez bir alışkanlık haline gelmemelidir. Zira bu, kişinin şahsına, ailesine ve topluma karşı mükellef olduğu vazifeleri yapmasını engelleyebilir. Vakti israfa -ki israf, her çeşidi ile haramdır- yol açmamalıdır. 4- Oyun esnasında küfür, yalan yere yemin vb. ahlak-ı seyyieye ait ameller işlenmemelidir. 5- Satranç, tarafların birbirlerine karşı kin ve düşmanlık gibi duygular beslemesine sebep olmamalıdır. AHMET KURUCAN |
|
|
|
#2 (permalink) |
|
Profesör
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Mesaj: 2,110
Tecrübe Puanı: 62
Rep Puanı: 5719
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Şöyle bir Döküman buldum.... RESSAMLIK PUTPERESTLİKTEN KÖTÜ MÜ? Sanata din adına yapılan zulmü iyice görmek için şu uydurma hadisleri inceleyelim: Resim yapanlara kıyamet günü muhakkak azap olunur. Bu kimselere, yaptığınız resimleri diriltin denir. Süneni İbni Mace h: 2151 Şu resimleri yapanlar yok mu? İşte kıyamet günü bunlara haydi yaptığınız resimlere can veriniz diye azap edilir. Sahihi Buhari 12/112 Kıyamet günü en şiddetli azaba uğrayacak olan ressamlardır. İbn Hacer El Heytemi, İslam’da Helal ve Haramlar 2/92Buhari, Tesavir 89 Özellikle sonuncu hadise göre resim yapmak zinadan, adam öldürmekten, hatta putperestlikten bile daha tehlikeli sayılabilir. Çünkü putperestlerin veya katillerin değil, ressamların en büyük azaba çarptırılacağı, Peygamberimiz’e iftira olarak uydurulan hadislerle geniş kitlelere sunulmuştur. Görüldüğü gibi Kuran dışında dini kaynak kabul etmemenin, herhangi bir mezhebin bağlısı yerine sadece ve sadece Kuran’ın Müslümanı olmanın önemi her delilde bir kez daha anlaşılmaktadır. Ayrılığın iyi olduğunda ayrılığa düşmeyen hadisçiler, en çok azabın kime yapılacağı konusunda da satrancı sevmeyen birinin şu uydurması sayesinde ayrılmışlardır: Kıyamette en acı azabı görecek insan satranç oynayan kimsedir. Büyük günahlar/Hafız Zehebi Sf:96-97 Hafız Zehebi, İbni Abbas’ın, nasıl bir yetimin satranç aletini yaktığını, satranç haram olmasa bu aleti yakmasının mümkün olma-yacağını anlatarak satranç konusundaki aydınlatıcı(!) bilgilerine devam eder. Dinimizin üzerindeki bu mezheplerin örttüğü kara örtülerden dinimiz kurtulsun ki, insanları karanlıklara boğan bu yapıla-rın çöl bedevilerinin işi olduğunu, Kuran’ın İslam’ında bu yasakla-rın olmadığını herkes öğrensin. De ki: Size ne oluyor ki Allah’ ın size rızık olarak indirdiği şeylerden bir kısmını haram, bir kısmını helal yapıyorsu-nuz. De ki: Allah mı size izin verdi, yoksa Allah’a iftira mı ediyorsunuz? Yunus Suresi 59 http://www.kurandakidin.net/bolumler/18sanatmuzik.htm sitesinden alınmıştır.
__________________
"Ölümü de öldüren RAB'BE secdeler olsun" N.F.K. |
|
|
|
#3 (permalink) |
|
Profesör
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Mesaj: 2,110
Tecrübe Puanı: 62
Rep Puanı: 5719
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
SATRANÇ Iki kişi arasında, altmış dört kareye bölünmüş dört köşe tahta üzerinde onaltışardan otuz iki taşla oynanan, yargıya ve zekâya dayanan bir oyun. Satranç, eskiden beri düşünmesini ve zihnini işletmesini seven kimselerin zevk aldığı bir oyundur. Bazı tarihçilere göre satrancı ilk defa, Truva'nın kuşatılması sırasında askerlerin oyun oynayıp vakit geçirmeleri için Palamides adında bir komutan bulmuştur. Arap kaynaklarına göre, satranç, Hindistan'da genç bir prense ders veren bir Brahman rahibi tarafından, kralların bile tek başına hiç bir şey yapamayacağını, başkalarının yardımına muhtaç olacağını göstermek için düzenlenmiş bir oyundur. Bu oyun çok beğenilir ve rahibe bir ödül verilmek istenir. Rahip, satrancın her karesi için bir öncekinin katıolan sayıda buğday tanesi verilmesini rica eder. Ancak hesabı yapılınca altmış dört karenin katlarına isabet eden buğday tanelerinin bütün dünya kıtalarının yetmiş altı kat daha geniş toprak parçasına buğday ekilse, bunların toplam ürünü kadar tuttuğu hesaplanır. Satranç oynamanın Islâmî hükmü onun kumar sayılıp sayılmaması ile yakından ilgilidir. Islâm fakihleri kumar çeşitlerinin haramlığı konusunda görüş birliği içindedir. Çünkü Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurulur: "Sana şarabın ve kumarın hükmünü sorarlar. De ki: Bu ikisinde büyük bir günah ve insanlar için bazı faydalar vardır. Ancak bunların günahı, kazandıracağı faydadan daha büyüktür" (el-Bakara, 2/219). Kendisinde, oynayanlardan bir taraf için kazanç, diğer taraf için zarar bulunan her oyun haram kılınan kumar niteliğindedir. Bu, tavla, satranç ve benzeri oyunlardan olabilir. Günümüzde yaygın olan piyango oyunları da bu kapsama girer. Bunların bir hayır amacı taşıması veya mücerret kazanç için oynanması, hükmü değiştirmez. Bunlardan elde edilen kazanç (habis, pis, kirli) kazanç" sayılır. Hadiste:" Âllah temizdir, ancak temiz olanı sever" (Müslim, Zekat, 64; Tirmizî, Tefsîru Süre, 3/26) buyurulmuştur. Satranç haram olan kumara vesile yapılarak oynanırsa, haram olduğunda fukahanın icma'ı vardır. Çünkü harama alet olmuştur. Harama alet olan şey ise haramdır. Ama kumar sayılacak bir şekilde oynanmıyorsa, yâni araya bir şeyler koymadan, sırf zihin jimnastiği olmak veya yarışma yapmak için oynanıyorsa, bu konuda Islâm hukukçuları farklı görüşler belirtmişlerdir. Şiîlerden Imamıyye ve Zeydiyye'ye göre, ne şekilde oynanırsa oynansın, satranç, haramdır (el-Huliyy, Şeraiul-Islâm, II, 9; Ibn Miftâh, Şerhul-Ezhâr, IV, 383). Hanbeli hukukçuların sahih olan görüşü de satrancın her ne olursa olsun haram olduğu şeklindedir. Ancak Hanbelîlerin diğer görüşüne göre, oynarken araya bir şey konmazsa, farzı terke ve haramı işlemeye sebep olmazsa satranç oynamak mekruhtur. Buna bağlı olarak satranç aletini alıp satmak da haramdır (Ibn Kudame, el-Muğnî, IX, 171). Hanefî ve Malıkilere göre satranç tahrimen mekruhtur yani harama yakındır (el-Bâci, el-Münteka, VII, 278; Ibn Abidin Haşiyesi, VI, 394). Haram olduğunu söyleyenler şu delilleri ileri sürüyorlar: Ey iman edenler; şarap, kumar, dikili taşlar (putlar), fal okları şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz. Şeytan şarap ve kumar yolu ile aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak istiyor. Artık vazgeçtiniz değil mi?" (el Maide, 5/90-91) âyetine göre satranç haramdır. Bu âyetin tefsirinde Imam Kurtubî şöyle der: "Bu âyet kumara alet olsun, olmasın tavla ve satranç oynamanın haram olduğuna delâlet etmektedir. Çünkü Allah Teâlâ şarabı haram kıldığı zaman, Ey iman edenler, şarap, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz" buyurdu. Bunun gerekçesi olarak da şunu gösteriyor: "Şeytan şarap ve kumar yolu ile aranıza düşmanlık ve kin salmak, sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak istiyor. " Demek ki azı, çoğunu yapmaya sevkeden, oynayanlar arasına kin ve düşmanlık girmesine sebep olan ve Allah'ın zikriyle namazdan alıkoyan her oyun, aynen şarap içmek gibidir. Bu da o oyunun haram olmasını gerektirir. Şayet, "şarap içmek sarhoşluk verir ve içen namazı kılmaya güç yetiremez. Tavla ve satranç oynamakta bu yoktur" denilirse buna şöyle cevap verilir: "Allah, şarapla kumarı, haram olma bakımından aynı manâ içine aldı ve insanlar arasında kin ve düşmanlık salmak, Allah'ın zikri ile namazdan alıkoymak gibi vasıf larla vasıf ladı. Şu bilinen bir şeydir ki şarap sarhoşluk verir, fakat kumar sarhoşluk vermez. Ancak mahiyetleri değişik olmakla beraber, Allah katında bu ikisi haram olmak bakımından aynı seviyededir. Aynı şekilde şarabın azı sarhoşluk vermez. Nitekim tavla ve satrancı oynamak da sarhoşluk vermez. Sonra da şarabın çoğunun haram olduğu gibi azı da haram olur. Bu durumda sarhoşluk vermese dahi tavla ve satranç oynamak şarap gibi haramdır. Bunlarla oyuna başlandığında insana gaflet gelir. Kalbi etkisi altına alan bu gaflet, bir tür sarhoşluk verir. Şarap sarhoşluk vermek suretiyle namazdan alıkoyduğu için haram olmaktadır; Tavla ve satranç oynamak da önce insanı gaflete sevkedip oyalamakta ve dolayısıyla namazdan alıkoymaktadır" (Kurtubî, el-Cami' li Ahkamil-Kur'an, VI, 291). Ebû Bekr b. el-Esrem, el-Cami' isimli eserinde Vâsile b. el-Eska' (r.a)'dan şu hadisi rivayet eder: Rasûlüllah (s.a.s): "Her gün ve gecede Cenabı Hak mahlûkatına üç yüz altmış defa (rahmet) nazarıyla bakar. "Şah" diyenlerin bu bakıştan nasibi yoktur" buyurur. Bilindiği gibi satrançtaki taşlardan birisinin adı şahtır ve oynanırken sık sık "şah!" kelimesi kullanılır. Deylemî, Enes (r.a)'den Rasûlüllah (s.a.s)'in şöyle buyurduğunu rivayet eder: "Satranç oynayan mel'undur". Bu konuda hadis olarak nakledilen başka sözler de vardır, ancak bunların sıhhati şüpheli görülmektedir. Zira satranç Rasûlüllah (s.a.s) döneminde bilinmiyordu. O, Sahabe döneminde ortaya çıktı (Ibn Hacer el Heytemi, ez-Zevâcir, II/320). Ibn Ebî Şeybe, Ibnül-Münzir ve Ibn Ebî Hatim, Hz. Ali'nin şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Tavla ve satranç kumardandır" (ez-Zuhayli, el-Fıkhul-Islâmî, Dımaşk 1985, III, 572-573). Abd b. Humeyd de Hz. Ali'nin şu sözünü rivayet etmiştir: "Satranç acem (Arab olmayan)ların kumarıdır" (Şevkânî, Neylül-Evtâr, VIII, 108). Ebû Mûsa el-Eş'arî şöyle demiştir: "Hatalı kişiden başkası satranç oynamaz." Ibn Abbas'a sorulduğunda şöyle dedi: "O, kumarın en şerlisidir" (Ibn Hacer, ez-Zevâcir, II, 321). Satranç konusunda rivayet edilenlerin en sıhhatlisi Hz. Ali'den rivayet edilenlerdir (Ibn Kudâme, el-Muğnî, IX, 121). Şafiîlere göre satranç tenzihen mekruhtur, haram değildir. Mezhebin sahih görüşü budur. Bunlara göre satranç tavladan hafiftir. Tavlanın özünde, fal oklarında olduğu gibi, atmak vardır. Satrançta ise düşünme temel esastır. Bu da savaş taktiğini öğrenmekte faydalıdır. Yine Şafiîlere göre satranç aletini alıp satmak mekruhtur (Nevevi, el-Mecmu', IX, 244; Ibn Hacer, ez-Zevâcir, II, 326). Zahirîler'de satranç mubahtır. Ibn Hazm, satranç hakkında nakledilen rivayetlerin sıhhatini kabul etmemektedir (Ibn Hazm, el-Muhallâ, IX, 55-61). Müfessir Alûsî ise, tavla ve satrancın, hatta çocukların oynadığı ceviz, bilye, bezik ve kur'a oyununu kazanma ve kaybetme duygularını hortlattığı için haramdır ve kumarın bir çeşididir (Alûsî, Ruhul-Meanî, II,114) demektedir. Hanefîlerden Imam Ebû Yusuf'a göre de satranç mubahtır (Ibn Abidin Haşiyesi, VI, 394). Hanefilere göre Ibn Abbas, Ebû Hureyre, Ibn Sîrîn, Hişam b. Urve, Saîd b. el-Müseyyeb ve Saîd b. Cübeyr gibi Sahabe ve Tabiîn satrancı mubah görmüşlerdir (Yusuf el-Kardavî, el-Helâl vel-Harâm fil-Islâm, s. 217). Malıkîlerden Ibn Kudâme, Şafiîlerin "savaş taktiğini öğretir" şeklindeki ifadelerini şöyle reddediyor: "Satranç oyununda böyle bir maksat yoktur. Oynayanların çoğu ya sırf oyalanmak veya kumar kastıyla oynarlar. "Satrançta temel esas savaş taktiğini öğretmektir" Sözlerine şu cevabı veririz: "Böyle bir kasıt olmayıp sadece insanı bol bol meşgul edip Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymaktan başka bir faydası yoktur" (Ibn Kudâme, el-Muğnî; IX, 171). Satrancı mekruh ve mubah görenler de bunun için bir takım şartlar ileri sürmektedirler. Bu şartlara uymadığı takdirde onlara göre de haramdır: 1- Hanbelîler gibi, haramlığına inanan birisi için, harama yardımcı olduğundan dolayı haramdır. 2- Oynarken namazı geçirmemek gerekir. Çünkü bu çeşit oyunlar vakit hırsızıdır. Namaz geçirmeye sebep olursa, bu, haram olur. 3- Düşük karakterli kimselerle oynanmamalıdır. 4- Kin, düşmanlık ve yalan yere yemin etmeye sebep olmamalıdır. Oyun heyecanına kapılıp sövmekten, çirkin sözler söylemekten kaçınılmalıdır (Ibn Hacer, ez-Zevâcir, II, 326-327). http://fikih.ihya.org/ans.php?t2=oku&an=1167&g=GVj9&s=1 sitesinden alınmıştır.
__________________
"Ölümü de öldüren RAB'BE secdeler olsun" N.F.K. |
|
|
|
#5 (permalink) |
|
Profesör
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Mesaj: 2,110
Tecrübe Puanı: 62
Rep Puanı: 5719
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Ahmet kurucan'ı tanımıyorum... Ayrıca helal-haram ayrımı bir fetvadır.. Fetva verebilecek merci mi ki bu kişi? Bunlara dikkat edilmeli... Zekeriya Beyaz tiplemesi çok malüm günümüzde... Senden de Allah (cc) razı olsun...
__________________
"Ölümü de öldüren RAB'BE secdeler olsun" N.F.K. |
|
|
|
#6 (permalink) |
|
Sahip :p
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Konum: Fildişi Kule/Onuncu Köy
Mesaj: 11,025
Tecrübe Puanı: 100
Rep Puanı: 17499
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Sayın Kurucan Muhterem M.Fethullah Gülen Hocaefendi'nin talebesidir. Fetvasında beis yoktur. Bilgisi yeterincedir kısacası.
__________________
Herşeyi bilirim mi diyor gençlik? Herşeyi yaparım mı diyor ihtiyarlık?
|
|
|
|
#8 (permalink) |
|
Profesör
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Mesaj: 2,110
Tecrübe Puanı: 62
Rep Puanı: 5719
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Yanlış anladınız yine... Tanımadığım için sormuştum... Fukahayı belirtmeliydi diye düşünüyorum... Diploma ile alakalı bir şey de söylemedim ama...
__________________
"Ölümü de öldüren RAB'BE secdeler olsun" N.F.K. |
|
|
|
#10 (permalink) |
|
Profesör
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Giriş: Nov 2006
Mesaj: 2,110
Tecrübe Puanı: 62
Rep Puanı: 5719
Rep Derecesi:
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
İyi niyetliydim her zamanki gibi.. Sanırım uslübumda bir sorun var.. Hakkınızı helal edin. Ama yine de söylediklerimin arkasındayım : ))
__________________
"Ölümü de öldüren RAB'BE secdeler olsun" N.F.K. |
|
![]() |
| Şu an bu konuyu görüntüleyen kullanıcı sayısı: 1 (0 üye ve 1 misafir) | |
| Konu Araçları | |
| Görünüm Modları | |
|
|