JİROSKOP DENEYİ Jiroskobik hareket nedir? Jiroskobik hareket dönen cismin eksen doğrultusunu her değiştirdiğinde oluşan bir hareketdir. Jiroskobik kuwet çifti nedir? Bir eksene , dönen kuwet çifti etkidiğinde,ekseni kuwet çiftinin etkidiği düzleme dik bir düzlemde döndürmeye çalışan tork reaksiyonuna “jiroskobik kuwet çfti” denir. Jiroskop kuwet çiftinin hareket prensibi Volan açısal hızıyla dönmekte ve volanın dönme ekseni,p açısal hızıyla OY ekseni etrafında dönmektedir. Şekil 1 • OA vektörü herhangi bir andaki açısal momentum • OB vektörü t zaman sonrası açısal momentum Momentum vektörü, dönme saat yönünde olacak şekilde dönme ekseni boyunca uzanmaktadır.(sağ el kuralı) Bu durumda momentumda bir değişim söz konusudur.Momentumdaki değişim,diskteki kuwet çiftinin hareketinden oluşmuştur.Uygulanan kuwet çifti, açısal momentumdaki değişim oranına eşittir. O halde torku şöyle ifade edebiliriz; =(I)/t ve (I)=A.B=OA.

önme ekseninin t zamanda taradığı açı =OA.(/t)=I..(/t) 0 olduğunda =I(d/dt)=I.P denklem-1 :Prosesyon hızı, (rad/sn) :diskin açısal hızı, (rad/sn) I

iskin atalet momenti (kg.m) Şekil-1 ‘de de görüldüğü gibi AB vektörü XOZ düzlemi üzerindedir ve çok küçük olduğunda yönü OA ‘ya (XOY düzlemine) diktir.AB Vektörünün doğrultusu,kuwet çiftinin etkidiği eksen boyunca uzanır.Buna göre uygulanan kuwet çifti XOY düzlemine etkimektedir. Disk ekseni döndürülürse ,disk uygulanan kuwet çiftinin ters doğrultusunda bir kuwet çifti oluşturur.Bu jiroskobik kuwet çifti olarak adlandırılır. Atalet momentinin hesaplanması Denklem-1’in geçerliliğini belirlemek yerine,jiroskop rotorunun atalet momentumunu hesaplamak daha önemlidir. Şekil 2 Şekil-3’de görüldüğü gibi deney,rotoru iki tel üzerine asarak yapılır.Her bir teldeki gerilme , Mg/2 olarak ifade edilir.Eğer rotor şekildende anlaşılacağı gibi kendi ekseni etrafında açısı kadar döndürülecek olursa tellerde açısal yer değiştirmesi gözlenir. Bu durumda her bir teldeki gerilmeye karşı koyan tepki kuweti: M.g.sin/2=M.g./2 (küçük açıları için) ,=d/2L => M.g.d/(4.L) elde edilir. Eğer tepki, kuwet çifti ise, -M.g.d.d/(4L) Hareket denklemini yazacak olursak, I=-Mg.d2/(4L) bu denklem düzenlenirse, +M.g.d2/(4.I.L).=0 elde ettiğimiz bu denklem basit harmonik hareketi tanımlar.Peryot ise şöyle ifade edilir. T=2..(4IL/(Mgd2))2 ve atalet momentini yazarsak I=MgdT2/(162L) Deneyin uygulanışı JİROSKOP DENEYİ Jiroskobik hareket nedir? Jiroskobik hareket dönen cismin eksen doğrultusunu her değiştirdiğinde oluşan bir hareketdir. Jiroskobik kuwet çifti nedir? Bir eksene , dönen kuwet çifti etkidiğinde,ekseni kuwet çiftinin etkidiği düzleme dik bir düzlemde döndürmeye çalışan tork reaksiyonuna “jiroskobik kuwet çfti” denir. Jiroskop kuwet çiftinin hareket prensibi Volan açısal hızıyla dönmekte ve volanın dönme ekseni,p açısal hızıyla OY ekseni etrafında dönmektedir. Şekil 1 • OA vektörü herhangi bir andaki açısal momentum • OB vektörü t zaman sonrası açısal momentum Momentum vektörü, dönme saat yönünde olacak şekilde dönme ekseni boyunca uzanmaktadır.(sağ el kuralı) Bu durumda momentumda bir değişim söz konusudur.Momentumdaki değişim,diskteki kuwet çiftinin hareketinden oluşmuştur.Uygulanan kuwet çifti, açısal momentumdaki değişim oranına eşittir. O halde torku şöyle ifade edebiliriz; =(I)/t ve (I)=A.B=OA.

önme ekseninin t zamanda taradığı açı =OA.(/t)=I..(/t) 0 olduğunda =I(d
DÖKÜMANIN TAMAMINI GÖRMEK İÇİN LÜTFEN ÜYE OLUN VE ÖDEV İSTEK BÖLÜMÜNDEN İSTEK YAPIN SAYGILARIMLA....