Alessa

"Uçakla Erzurum'a gelen turist direkt Palandöken'e çıkar, kayağını kayar, dağda otelde kalır, şehre uğramazdı. Şimdi ise Erzurum Evleri yerli ve yabancı turistlerin ilk duraklarından biri." Bu sözler Erzurum Evleri'nin yöneticilerinden Mehmet Temiz'e ait.

Erzurum Evleri, yaklaşık 300 yıllık on beş taş evden oluşan, yöresel yemeklerin satışa sunulduğu bir lokanta. Burası sadece bir lezzet durağı değil. Adeta bir müze. Erzurum'a ve Doğu'ya ait yirmi beş binden fazla objenin sergilendiği lokanta bir kültür merkezi işlevi görüyor. Bu evleri ziyaret edenler karınlarını doyurmakla kalmıyor, tarihte bir yolculuğa çıkıyor.
Ülkemizde modernleşme hamlesiyle birlikte şehirlere özgü sivil mimari ortadan kalktı. Eski evler yıkılıp, üzerine beton yığını apartmanlar yapıldı. Bu yanlış uzun yıllar devam etti. Son 10-15 yıllık zaman diliminde gerek devlet gerekse özel müteşebbisler ayakta kalan tarihî evlere sahip çıkıp restore etmeye başladı. Bu tarihî yapılar kafeterya, lokanta, otele dönüştürüldü. Kimisi kültür evi ya da müze oldu.
Harap haldeki Erzurum Evleri de bir işadamının gayretleriyle bugünkü halini almış. Erzurum'da konfeksiyonculuk yapan Siyami Demir, on yıl önce yıkılmaya yüz tutmuş 4 evi mülk sahiplerinden satın alıp tamiratını yaparak işe başlamış. Dört ev zamanla beşe, altıya çıkmış. Bugün on beş evin birleştirilmesinden oluşan Erzurum Evleri, kısa sürede şehri gezmeye gelenlerin mutlaka uğrayacağı mekânların başına yerleşmiş hem de 50 kişiye iş kapısı olmuş. Lalapaşa Camii, Çifte Minareler ve Ulucami gibi şehrin kültürel zincirine ortak olmayı başaran Erzurum Evleri'nin sahibi Siyami Demir, amaçlarını şu cümlelerle açıklıyor: "Kaybolmaya yüz tutmuş, kültürel değerleri, örf ve âdetlerine sadık kalarak, yaşamayı ve yaşatmayı amaç edindik. Yöresel faaliyetleri tekrar gün ışığına çıkarıp, misafirlerimize milenyum denilen bu çağda çok eskiye götüren bir zaman tünelinden geçirmeyi hedefliyoruz. Herkesi leziz yemekleri tatmak için ilimize, eski Erzurum Evleri'ne bekliyoruz."
Erzurum Evleri aslına sadık kalınarak restore edilmiş. Genelde iki katlı inşa edilen bu evler, tandır evi, avlu, kiler, seki, odadan oluşuyor. Tandır evi hayatın merkezinde. Yemekler burada yapılır, aile fertleri yemeği burada yermiş. Tandırlar restorasyonda aynen korunmuş. Yontulmuş taşlardan örülmüş tandır bacalarını tandır kemerleri tamamlıyor. Bu kemerlerin üzerine siniler dizilmiş. Yine tandırın yanında duvarlar üzerinde ahşap raflar yükseliyor. Bu raflara küçüklü büyüklü siniler, sahanlar, taslar, kuşganalar, oklava, kepçe gibi mutfak malzemeleri sıralanmış. Mevsim şartları da düşünülerek taştan yapılan evlerin en önemli bölümlerinden birini de kiler oluşturuyor. Erzurum gibi yedi ayını kar ve buz altında geçiren bir şehir için ev kilerleri bir gıda ambarı işlevi görüyor. Tazesinden dayanıklı gıdalarına varıncaya kadar her şey alınıp burada muhafaza ediliyormuş.
Erzurum Evleri'ne ayakkabılar çıkarılarak giriliyor. Sizi kapıda yöresel kıyafetler içinde garsonlar karşılıyor. Kapıdan adımınızı attığınız andan itibaren başka bir zamanı yaşamaya başlıyorsunuz. Eski gramofonlardan semaverlere, tel dolaplardan kağnıya, anahtarlardan gaz lambalarına, tesbih çeşitlerinden çeyiz sandıklarına aklınıza gelecek binlerce obje iç tasarımda kullanılmış. Duvarlarda Erzurum yöresine ait halılar, kilimler, heybeler… Adını bilmediğimiz, ilk kez gördüğümüz toplam 27 bin eşya… Siyami Demir, bu objelerin çoğunu Erzurum ve civarından satın almış. Lokantanın bir müze halini almasından sonra Erzurum Evleri'ne evlerindeki eski eşyalardan getirip bağışlayanlar olmuş. Erzurum Evleri müdürlerinden Mehmet Temiz, hibelerle lokantadaki objelerin her geçen gün arttığını söylüyor.
Başlangıçta ayran aşı finalde kadayıf dolması
Erzurum Evleri'nde yemekler yer sofrasında yeniyor. Yerler halı ve kilimlerle döşeli. Tandırbaşı, kiler, basamaklarla çıkılan seki ve odalara sofra kurulmuş. Mehmet Temiz, "Erzurum Evleri'ne gelen bir misafir nasıl hizmet görüyorsa biz de aynı hizmeti veriyoruz." diyor. Gelen misafirlere Erzurum yemekleri sunuluyor. Bu lezzet şöleni buğday-yoğurt karışımı bir çorba olan ‘ayran aşı' ya da erişteden yapılan ‘kesme' isimli çorbayla başlıyor. Ana yemeklerde ise zengin bir seçeneğiniz var: Tandır kebap, Erzurum güveç, ekşili yaprak sarma, mantı/hıngel-ekşili yahni, su böreği, haşlama, kuymak, pilav. Hepsinden tatmak isterseniz karışık special'le o da mümkün. Yemekler tandır ateşinde pişiyor. Tatlı mönüsünün baş köşesinde kadayıf dolması var. Kadayıf dolması, kadayıfın içine dövülmüş ceviz içi konularak dolma gibi sarılarak yapılıyor. Sonra yumurtaya batırılarak yağda kızartılan kadayıflar, önceden hazırlanmış şerbete atılıp süzülerek servis yapılıyor. Yine dut ve pestil çullaması ile fırın sütlaç farklı tatlı seçenekleri olarak mönüde yer alıyor. Yemek fiyatları çok makul. Tandır kebabı için 10 YTL, kadayıf dolmasının porsiyonu için 3 YTL ödüyorsunuz. Erzurum Evleri - Erzurum (0-442- 213 83 72) m.tokay@zaman.com.tr

__________________

menekşe

Erzurum Evleri, yaklaşık 300 yıllık on beş taş evden oluşan, yöresel yemeklerin satışa sunulduğu bir lokanta. Burası sadece bir lezzet durağı değil. Adeta bir müze. Erzurum'a ve Doğu'ya ait yirmi beş binden fazla objenin sergilendiği lokanta bir kültür merkezi işlevi görüyor. Bu evleri ziyaret edenler karınlarını doyurmakla kalmıyor, tarihte bir yolculuğa çıkıyor.
çok güzel anlatılmış erzurum evleri gerçekten öyle alessa ruslardan kalan binalarda çok güzel sağolun güzel konuydu

__________________