mObİdİk

DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI’NIN DEVLET TEŞKİLATI İÇİNDEKİ YERİ VE HUKUKSAL TEMELLERİ I) GENEL ANLAMDA DEVLET TEŞKİLATI Geniş anlamda “Devlet Teşkilatı”, yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarını ifa eden tüm Devlet Kurumlarını kapsar. Burada ise; bu kavramı dar anlamıyla alacağız ve Devlet Teşkilatını, devletin yürütme fonksiyonunu ifa eden organizasyon yapısı olarak tanımlayacağız. II. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI’NIN İDARİ YAPILANMA (YÜRÜTME FONKSİYONUNU) İÇİNDEKİ YERİ DPT’nin yürütme erkini icra eden idari yapılanma içerisindeki yerine ilişkin açıklamalara geçmeden önce, genel olarak TC Anayasası’nda Devlet idaresinin düzenleniş biçimine kısaca değineceğiz. 1982 Anayasası’nda, Devlet İdaresi, kuruluş ve görevleri yönünden “merkezi yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır”. Merkezi yönetim, Devlet tarafından topluma sunulacak hizmetlerin ülkenin merkezinden yönetilmesidir. Yerinden yönetim ilkesi ise; kamuya sunulacak hizmetlerin Devlet merkezi yerine, Merkezi idare teşkilatı içinde yer almayan ve merkezi yönetim hiyerarşisine dahil olmayan tüzel kişiliğe sahip kurumlarca yürütülmesidir. Yerel yönetim; ya belli bir hizmet itibariyle yada belli bir yöre itibariyle uygulanır. Anayasa’ya göre il, belediye ve köy idareleri yerel yönden yerinden yönetim birimleridir. Memleketimizde, gerek merkezi idare, gerekse mahalli yönetim örgütleri, birbirinden ayrı ve bağımsız gibi görünselerde, aslında yönetim bir bütündür. Türkiye’de yürütme faaliyetlerini yerine getiren kurumlar ülkenin Başkent Teşkilatı’nda yer almaktadır. Bunlar; Anayasa ve kanunlarla kendilerine verilen görevleri doğrudan doğruya yürüten devlet organlarıdır. Merkezi idarenin başkentte bulunan ve belli bir kamu hizmetini doğrudan doğruya yürüten kuruluşlarından başka bazı yan kuruluşları da bulunmaktadır. Bu kuruluşlar, idari kuruluşlara görüş bildirmek, öneri ve tavsiyelerde bulunmak suretiyle yarımcı olmak üzere oluşturulmuştur. Bu nedenle, bunlara “yardımcı kuruluşlar” adı verilir. Yardımcı kuruluşlardan kimi bir bakanlığa bağlanmış veya ilişkilendirilmiş, kimisi de bağımsız bir şekilde örgütlendirilmiştir. Bunlardan bazıları özel kanunlarla düzenlendiği halde, bazıları da Anayasa tarafından öngörülmüş ve kuruluş amaçları Anayasa ile açıkça belirtilmiştir. 1982 Anayasası’nda açıkça düzenlenmiş bulunan dört yardımcı kuruluş söz konusudur. Bunlar; - Devlet Planlama Teşkilatı - Danıştay - Sayıştay - Milli Güvenlik Kurulu’dur. III) DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI’NIN ANAYASAL TEMELİ A) ÜLKEMİZDE PLANLAMA ALANINDAKİ İLK TEŞEBBÜSLER Ülkemizde, Cumhuriyet Dönemi’nin başlangıç yıllarında izlenen ekonomi politikasının temellerinin Birinci İktisat Kongresi’nde atıldığı söylenebilir (17 Şubat – 4 Mart 1923). Buna göre, devletin özel teşebbüsün yardımcısı olduğunu ve özel teşebbüsün ekonomik gücünü aşan alanlarda faaliyet gösterebileceği kararlaştırılmıştır. Ancak; 1. Dünya Savaşı ve bunu takip eden Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış olması nedeniyle özel teşebbü



DÖKÜMANIN TAMAMINI İNDRMEK İÇİN LÜTFEN ÜYE OLUNUZ VE ÖDEV İSTEK BÖLÜMÜNDEN İSTEK YAPIN SAYGILARIMLA................