Demokrasİ Ve İnsan Haklari Evrensel Beyannamesİ - Dini ilimler, Eğitim ve Kişisel gelişim siteniz

**Tunaltay** · 12-13-2006, 14:13

DEMOKRASİ VE İNSAN HAKLARI

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

10 Aralık 1948’de, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu metnini bu sayfalarda okuyacağımız EvrenselİnsanHakları Beyannamesini kabul ve ilan etti. Bu tarihi gelişmenin ardından Genel Kurul bütün üye ülkelerden Beyannamenin metninin yayınlanmasını ve bunun “ülkelerin ve bölgelerin siyasi durumları bakımından hiçbir ayırım gözetmeksizin dağıtılmasının ve özellikle okullarda ve öteki kültür kurumlarında okutulmasının ve üzerinde durulmasının sağlanmasını” talep etti.
İNSAN HAKLARI BEYANNAMESİ’nin metni Birleşmiş Milletler’in altı resmi dilinde, yani Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça olarak elde edilebilir. Bu metin ise Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanmış çevirisidir.

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ ÖNSÖZ
İnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan haysiyetin ve bunların eşit ve devir kabul etmez haklarının tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin, ve dünya barışının temeli olmasına.
İnsan haklarının tanınmaması ve hor görülmesinin insanlık vicdanını isyana sevk eden vahşiliklere sebep olmuş bulunmasına, dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların içinde söz ve inanma hürriyetlerine sahip olacakları bir dünyanın kurulması en yüksek amaçları olarak ilan edilmiş bulunmasına, insanın istibdat ve baskıya karşı son çare olarak ayaklanmaya mecbur kalmaması için insan haklarının bir hukuk rejimi ile korunması esaslı bir zaruret olmasına.
Birleşmiş Milletler halklarının, Andlaşmada, insanın ana haklarına, insan şahsının haysiyet ve değerine, erkek ve kadınların eşitliğine olan imanlarını bir kere daha ilan etmiş olmalarına ve sosyal ilerlemeyi kolaylaştırmaya, daha geniş bir hürriyet içerisinde daha iyi hayat şartları kurmaya karar verdiklerini beyan etmiş bulunmalarına.
Üye Devletlerin, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile işbirliği ederek insan haklarına ve ana hürriyetlerine bütün dünyaca gerçekten saygı gösterilmesinin teminini taahhüt etmiş olmalarına.
Bu haklar ve hürriyetlerin herkesçe aynı şekilde anlaşılmasının yukarıdaki taahhüdün yerine getirilmesi için son derecede önemli bulunmasına göre;

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
GENEL KURULU

İnsanlık topluluğunun bütün fertleriyle uzuvlarının bu beyannameyi daima göz önünde tutarak öğretim ve eğitim yoluyla bu haklar ve hürriyetlere saygıyı geliştirmeye, gittikçe artan milli ve milletler arası tedbirlere gerek bizzat Üye Devletler ahalisi gerekse bu Devletlerin idaresi altındaki ülkeler ahalisi arasında bu hakların dünyaca fiilen tanınmasını ve tatbik edilmesini sağlamaya gayret etmeleri için işbu İnsanHaklarıEvrensel Beyannamesini ilan eder.
Madde 1: Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.
Madde 2: Herkes, ırk, renk, cins, dil, din, siyasi veya diğer herhangi akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu beyannamede ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir.
Bundan başka, bağımsız memleket uyruğu olsun , vesayet altında bulunan, garimuhtar veya sair bir egemenlik kayıtlamasına tabi ülke uyruğu olsun, bir şahıs hakkında, uyruğu bulunduğu memleket veya ülkenin siyasi, hukuki veya milletlerarası statüsü bakımından hiçbir ayrılık gözetilmeyecektir.
Madde 3: Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır.
Madde 4: Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.

İNSAN HAKLARI KOORDİNATÖR ÜST KURULU’NUN ÇALIŞMALARI

İnsanhakları, “Türkiye’de insan haklarının çağdaş evrensel ölçülere uygun bir anlayışla korunması ve geliştirilmesi,
insan haklarıyla bağdaşmayan uygulamalara meydan verilmemesi için gerekli önlemleri” alacağını Programında
taahhüt eden 55. Hükümetin başta gelen öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu çerçeve içinde insanhakları ile ilgili
Devlet Bakanı Prof. Dr. Hikmet Sami Türk’ün başkanlığında Başbakanlık, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Millî Eğitim ve Sağlık
Bakanlıkları Müsteşarlarından oluşan “İnsanHakları Koordinatör Üst Kurulu”, önemli kararlar alarak, bu alanda sürdürülen
çalışmalara yeni bir ivme kazandırmıştır.
Üst Kurul’un çalışmalarında etkinlik ve hız sağlamak amacıyla Başbakanlık Müsteşarlığına bağlı bir Sekreterya oluşturulmuştur. Sekreterya’da Üst Kurul’da temsil edilen bakanlıkların örevlendirdiği elemanlar çalışmaktadır.
Üst Kurul, görev alanında verimliliği artırmak için gerektiğinde diğer resmî kuruluşların üst düzey temsilcilerini de toplantılarına
davet etmekte; ayrıca, incelenen konuların niteliğine göre çalışma grupları oluşturmaktadır. Üst Kurul, insanhakları alanında
faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri temsilcilerini ve üniversitelerde insan hakları dersi okutan öğretim üyeleri ile insanhakları
alanında tanınmış bilim adamlarını da toplantılarına davet etmekte ve görüşlerini almaktadır. Genel olarak insanhakları alanında
çalışan başlıca dernek ve vakıflar yanında, başlıca kadın dernekleri, çevre sorunlarıyla ilgili dernek ve vakıflar ile çocuk sorunlarıyla
ilgili dernek ve vakıflar, bu çerçeve içinde davet edilen kuruluşlardandır.

17 Temmuz 1997-23 Kasım 1998 tarihleri arasında 62 toplantı yapan ve 150 karar alan Üst Kurul, insan haklarının korunmasını ve
geliştirilmesini, Birleşmiş Milletler İnsanHaklarıEvrensel Beyannamesi’nde ve Türkiye’nin taraf olduğu insanhakları ile ilgili
uluslararası sözleşmelerde öngörüldüğü şekilde çağdaş evrensel ölçülere uygun olarak gerçekleştirmek amacıyla konuya çok yönlü
ve geniş bir açıdan yaklaşmaktadır. Bu bağlamda çalışmalarını sadece Türkiye’ye yönelik eleştiri konularıyla sınırlamayıp, insanhakları eğitiminden hasta haklarına kadar uzanan çeşitli alanlarda incelemeler yaparak kararlar almaktadır.

Üst Kurul, idarî ve yasal düzenlemeler içeren bu kararların bir bölümünün hemen uygulanmasını sağlamış; bir bölümünü de bir
süreç içinde sonuçlandırmak üzere gerekli hazırlık çalışmalarını başlatmıştır.

Üst Kurul, insanhakları bilincinin ülke çapında yaygınlaşmasına katkıda bulunmak üzere bazı toplantılarını belirli aralıklarla Ankara
dışındaki şehirlerde yapmaktadır. Şimdiye değin Diyarbakır, Muş, Edirne, Çanakkale, Hatay, Kars ve Batman’da bu tür toplantılar
yapılmıştır.

İnsanHakları Koordinatör Üst Kurulu’nun başlıca çalışmaları ile bu çalışmaların sonucu olan başlıca düzenlemeler şunlardır:

1. İçişleri Bakanlığı bünyesinde insanhakları sorunlarını sürekli gündemde tutacak ve insanhakları ihlâlleri ile ilgili iddiaları da
cevaplandıracak bir “Bakanlık Sözcülüğü” birimi oluşturulmuştur.

2.a) Özellikle kamulaştırma bedellerinin geç ödenmesi durumunda vatandaşların mağdur olmasına yol açan yasal gecikme faizinin Bakanlar Kurulunca % 30’dan % 50’ye yükseltilmesi sağlanmıştır.

b) 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da günün koşullarına uygun değişiklikler yapılmasını öngören bir kanun taslağı hazırlanmıştır.
3.a) Ombudsman kurumunun 2 çeşitli ülkelerin ombudsman yasalarından da yararlanarak2 evrensel ölçülere ve ülkemiz
koşullarına uygun olarak kurulması amacıyla Adalet Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde bir uzmanlar kurulunca hazırlanan kanun
taslağı, Üst Kurul’da belirtilen ve Bakanlıklar ile diğer kurum ve kuruluşlardan gelen görüşler ışığında yeniden düzenlenmektedir.
b) Diğer ülkelerden ombudsman veya uzmanlar, karşılaştırmalı hukuk açısından deneyimlerinden yararlanılmak üzere ülkemize
davet edilmişlerdir. Bu çerçeve içinde İsveç Parlamento ve basın ombudsmanları ile İrlanda, Finlandiya ve KKTC ombudsmanları
ve AGİT ombudsmanlık uzmanları Türkiye’yi ziyaret etmişlerdir.
4. Memurin Muhakematı Hakkında Kanun-u Muvakkat yerine geçmek üzere hazırlanan “Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanun Tasarısı” Bakanlar Kurulunca TBMM’ne sunulmuştur. Tasarı, halen TBMM Anayasa
Komisyonu’nca kabul edilmiş olup; halen Genel Kurul gündeminde bulunmaktadır.
5. Gözaltı, Sorgulama ve İfade Alma Taimatnamesi/Yönergesi’nin uygulanması ve gözaltı izleme birimlerinin çalışmaları sırasında karşılaşılan sorunların giderilmesi amacıyla;
a) Kimlik bilgilerini verme zorunluluğuna uymayanlar için öngörülen yaptırımların yeniden düzenlenmesi,

b) Hazırlık soruşturmalarının, özellikle sorgulama işlemlerinin olanaklar ölçüsünde bizzat Cumhuriyet savcıları tarafından
yürütülmesinin sağlanması,

c) Sorgulama konularında yetişmiş uzman personelin başka görevlerde çalışmalarının önlenmesi ve bu personelin görev yerlerine
dengeli bir biçimde dağıtımının sağlanması,

d) Gözaltına alınan kişilerin sayıca çok olmaları durumunda girişteki sağlık muayenesinin bu kişilerin bulunduruldukları yerde
yapılması,

e) Gözaltı izleme birimlerinin modernize edilmesi ve bilgisayar ağıyla merkeze bağlanması kararlaştırılmıştır.

6. Yakalama, gözaltına alma ve ifade alma konularında Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı’nca
uygulanmakta olan talimat ve yönergelerin günün koşullarına göre gözden geçirilerek tek metin haline getirilmesi amacıyla, İçişleri
Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde bilim adamları ve uygulayıcılardan oluşan bir Uzmanlar Kurulu tarafından hazırlanan “Yakalama,
Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği” Taslağının bazı değişikliklerle kabulü ve en kısa zamanda yürürlüğe konulmasının
sağlanması kararlaştırılmıştır. Yönetmelik, 1 Ekim 1998 tarih ve 23480 sayılı Resmi Gazete’de Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

7. Gözaltı süresinin dört günden öteye uzatılmasında sulh hâkiminin sanığı görerek karar vermesinin bugünkü koşullarda
uygulanabilir nitelikte olmaması nedeniyle, Cumhuriyet savcısının uzatma talebiyle birlikte sanığın bir hekim tarafından muayene
edildiğini gösteren aynı tarihli adlî raporun sulh hâkimine sunulması amacıyla Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’ne hüküm konulmuştur.

8. Kayıp kişilerle ilgili iddiaların daha etkin, metodik ve sür’atli bir biçimde izlenebilmesi ve yargılamaların hızlandırılması amacıyla
gerekli yasal değişikliklerle diğer önlemlerin belirlenmesi, kayıp kişiler konusunda uluslararası anlayışa uygun bir kavram birliğine
varılması için çalışmalar yapılmış; bu çalışmalar çerçevesinde

a) Adalet Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde hazırlanan Yakalama ve Gözaltına Alma Formu ile Gözaltından Çıkarma Formu
örneklerinin İçişleri Bakanlığı'nın koordinatörlüğünde yürütülen Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği
çalışmalarında dikkate alınmak üzere bazı değişikliklerle kabulü;

b) Yakalanan, gözaltına alınan ve gözaltından çıkarılan kişilerle ilgili kayıtlarda genel kolluk kuvvetleri arasında standardizasyonun
gerçekleştirilmesi özellikle kullanılacak form örneklerinde aynı bilgilerin yer almasının sağlanması;

c) Kayıp kişilerle ilgili araştırma sonuçlarının başvuruda bulunan kayıp yakınlarına bildirilmesi ve belirli aralıklarla kamuoyuna duyurulması kararlaştırılmıştır.

9. Genel kolluk kuvvetlerinin modernizasyonu çerçevesinde polis ve jandarma kriminal laboratuarlarının geliştirilmesi ve
yaygınlaştırılması amacıyla alınması gereken önlemlerin belirlenmesi konusundaki çalışmalar tamamlanmak üzeredir.

10. İnsanhakları konusunda örgün eğitim kurumlarında okutulmakta olan derslerden başka mülkî amirler, Emniyet Genel
Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı personeli ve cezaevleri yöneticileri ile tutuklu ve hükümlülere uygulanmakta olan eğitim
programlarının yaygınlaştırılması ve etkinleştirilmesi konusunda çalışmalar yapılmaktadır.

11. İnsanhakları konusunda Türkiye’ye yardımcı olmaya hazır olduklarını ifade eden dost ülkelerde kolluk kuvvetleri ve cezaevi
yöneticilerinin bilgi ve görgülerini artırmaları, incelemelerde bulunmaları veya düzenlenecek eğitim programlarına katılabilmeleri için
Dışişleri Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde hazırlanan rapor kabul edilmiştir. Rapora insanhakları alanında çalışan uluslararası
kuruluşlarla yapılan işbirliği ile ilgili bir bölümün de eklenmesi kararlaştırılmıştır.

12.a) Kamu görevlilerinin bireylere işkence ve kötü muamele yapmalarını ve yetkilerini kötüye kullanmalarını yasaklayan Türk
Ceza Kanunu’nun 243 ve 245. maddelerine aykırı davranış suçlarından dolayı açılan kovuşturmaların Adalet Bakanlığı’nca
izlenmesi ve bu konuda her ay Üst Kurula bilgi verilmesi kararlaştırılmıştır.

b) Türk Ceza Kanunu’nun 243 ve 245. maddeleri ile 354. maddesinin çağdaş hukuk anlayışına uygun olarak gözden geçirilmesi ve yeniden düzenlenmesi amacıyla hazırlanıp Bakanlar Kurulunca TBMM’ne sunulan Türk Ceza Kanununun Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı, TBMM Adalet Komisyonu’nca kabul edilmiştir. Tasarı, halen Genel Kurul gündeminde bulunmaktadır.

13. Ceza ve tutuk evlerindeki yaşam koşullarının iyileştirilmesi amacıyla,

a) Umumî Hıfzısıhha Kanunu ile Ceza ve İnfaz Kurumlarının Yönetimine ve Cezaların İnfazına Dair Tüzük gereğince kurumlarda
düzenli olarak sağlık taraması yapılması, bulaşıcı hastalıklarla ilgili aşı faaliyetlerinin aksatılmadan yürütülmesi, kurumlara giren her
tutuklu ve hükümlünün sağlık muayenesinden geçirilmesi;

b) Büyüklere mahsus kurumların çocuk tutuklu ve hükümlülere ayrılan bölümlerinde fizikî bakımdan çocuk psikolojisine uygun
oyunların, özellikle zekâ oyunları ve masa tenisi, voleybol, basketbol gibi spor faaliyetlerinin çocuk suçluların eğitimini sağlayacak
biçimde geliştirilmesi;

c) Devlet hastanelerindeki tutuklu ve hükümlü koğuşlarının geliştirilip modernize edilmesi, tutuklu ve hükümlü bölümleri bulunmayan hastanelerde imkânlar ölçüsünde, bu amaca uygun bölümler ayrılması;

d) Tutuklu ve hükümlülerin gerektiğinde ceza ve tutukevlerinden sağlık kurumlarına nakillerinde güvenliğin ve kurumlarda tedavilerinin sağlanması için Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları arasında ortak bir protokol hazırlanması;

e) Çağdaş standartlara uygun yeni projeli ceza ve tutukevleri inşası;

f) Ceza ve tutukevleri için personel yetiştirmek üzere Millî Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak okullar açılması, bu okullarda
ayrıca infaz kurumları personelinin insanhakları konusunda hizmet içi eğitimden geçirilmesi;

g) Tutuklu ve hükümlülerin serbest zamanlarını okuyarak değerlendirebilmeleri için ceza ve tutukevlerindeki kütüphane veya
kitaplıklara, Millî Eğitim ve Kültür Bakanlıklarınca kitap yardımı yapılmasının sağlanması kararlaştırılmıştır.

14. Devletin kusursuz sorumluluğunun gerektirdiği durumlarda, özellikle terörle mücadele sırasında veya sonucunda vatandaşların
uğradıkları zararların yargı kararına gerek kalmaksızın kısa zamanda Devletçe karşılanabilmesi için hukukî olanakların araştırılması,
gerektiğinde yeni yasal düzenlemelerin önerilmesi amacıyla başlatılan çalışmalar sonunda “Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan
Zararların Karşılanması Hakkında Kanun Taslağı” hazırlanmıştır.

15. İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesi ile ilgili bilgi akışını sağlamak amacıyla Başbakanlıkta merkezî bir “Bilgi Bankası”
oluşturulmaktadır.

16. Ayrı bir adlî kolluk kuruluncaya kadar,

a) Gene kolluk güçleri bünyesinde adlî hizmetlerle görevli birimler oluşturmak suretiyle olanaklar ölçüsünde uzmanlaşmanın
hızlandırılması;

b) Bu amaçla özel hizmet içi eğitim programları uygulanması, bu arada eğitici personel yetiştirilmesine önem verilmesi, gerektiğinde
yurt dışındaki eğitim kurumlarına eleman gönderilmesi;

c) Yurt içindeki hizmet içi eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasında Adalet Bakanlığı ile işbirliği yapılması;

d) Adlî hizmetler için özel bir hizmet içi eğitim programını tamamlayarak sertifika alan personelin görevlendirilmesi
kararlaştırılmıştır.

17. Hâkimlik ve savcılık güvencesinin güçlendirilmesi amacıyla;

a) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na seçimle gelen asıl ve yedek üyelerin bu görevleri süresince başka bir iş ve görev
alamamalarını öngören ve TBMM Adalet Komisyonunca 15.1.1998 tarihinde kabul edilen Kanun Tasarısının kısa zamanda yasalaşmasının yararlı olacağı,

b)Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Adalet Bakanlığı’nın Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’un bu Bakanlıkta hâkimlik ve
savcılık güvencesi ile yakından ilgili görevlerde bulunan üst düzey yöneticilerin atanma ve görevden alınmaları hakkındaki
hükümlerinde değişiklik yapılması,

c) Konunun Anayasal boyutu ile ilgili çalışmanın tamamlanması,

d) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması konusunun da Anayasa değişikliği ile ilgili
çalışma çerçevesinde değerlendirilmesi kararlaştırılmıştır.

18. Sağlık Bakanlığı’nın adlî raporlarla ilgili genelgelerinin uygulanmasında karşılaşılan sorunların incelenmesi ve alınması gereken
ek önlemlerin belirlenmesi çalışmaları tamamlanmıştır. Bu çerçeve içinde Sağlık Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde hazırlanan Genel
Adlî Muayene Raporu ve Cinsel Saldırı Raporu ile ilgili form örnekleri incelenerek;

a) Genel Adlî Muayene Raporu formunun, bu formda öngörülen “sistem muayeneleri”, “psikiyatrik muayene” ve “tetkikler”le ilgili
işlemlerin talebe, iddiaya, oluşa veya muayene bulgularına göre gerekli olduğu zaman yapılmasını belirten bir ifade eklenmesi
suretiyle kabulü;

b) Kadınlar ve Erkeklerle İlgili Cinsel Saldırı Muayene Raporu formunun Üst Kurul’da belirtilen görüşler doğrultusunda düzeltilerek
kabulü;

c) Söz konusu rapor formlarının dörder nüsha olarak düzenlenmesi,

d) Bu rapor formlarının Sağlık Bakanlığı’nca bastırılarak bir genelge ile bütün illere duyurulması,

e) Rapor formlarının kullanılmasında uygulama kolaylığı ve standardizasyon sağlamak amacıyla adlî tabiplik hizmeti veren bütün
hekimler için hizmet içi eğitim programları düzenlenmesi,

f) Yukarıdaki işlerin yapılması için Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları bütçelerine yeterli ödenek konulması kararlaştırılmıştır.

19. Sağlık Bakanlığı’nca hazırlanan Hasta Hakları Yönetmeliği 1 Ağustos 1998 tarih ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmelik’te öngörülen hakların kamu oyuna tanıtılması için TRT ve diğer basın-yayın
organlarında uygun yayın yapılmasının sağlanması kararlaştırılmıştır.

20. Tababet-i Adliye Kanunu ile Adlî Tıp Kurumu Kanunu’nun uygulanmasında karşılaşılan sorunların ve alınması gereken
önlemlerin belirlenmesi yolunda çalışmalar yapılmıştır. Bu çerçeve içinde;

a) Adlî soruşturmaların süratle ve etkili biçimde yürütülmesini gerçekleştirmek amacıyla,

i. Adlî Tıp Kurumu’nun bölgesel teşkilatlanmasının hızlandırılması için halen 7 olan grup başkanlığı sayısının ilk aşamada 20’ye çıkarılması,

ii. Bu amaçla yeterli bina, lâboratuar, tesis ve araç-gereç gibi fizikî olanaklar ile uzman personel yönünden gerekli kadroların
ihdasının sağlanması,

iii. Kurum’u uzman personel yönünden güçlendirmek üzere adlî tıp uzmanlığının meslekî bakımdan çekici hale getirilmesi için
alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir inceleme yapılması,

b) Üniversitelerin ilgili fakülte ve yüksek okul ders programlarında adlî tıp eğitimine, konunun artan önemine uygun olarak daha geniş yer verilmesinin tavsiye edilmesi,

c) Halen iki yıl olan adlî tıp uzmanlık süresinin çağdaş tıp biliminin gereklerine ve suçların çeşitliliğine uygun olarak dört yıla
çıkarılmasının tavsiye edilmesi kararlaştırılmıştır.

21. Adlî muayenelerin bağımsız olarak yapılması, adlî raporların muayene edilen kişilerin durumunu tam olarak belirtir ve anlaşılır bir
dilde yazılması, muayenelerin adlî işlemlerin başlamasından önce ve bitiminde yapılması; gerçeğe aykırı rapor veren hekimler
hakkında uygulanacak idarî ve cezaî yaptırımların caydırıcı hele getirilmesi için inceleme yapılması ve gerekli değişiklik önerilerinin
hazırlanması konusundaki çalışmalar tamamlanmıştır.

Bu çerçevede gerçeğe aykırı rapor veren hekim, eczacı veya sıhhiye memurları hakkında uygulanacak cezaî yaptırımların caydırıcı
hale getirilebilmesi için Türk Ceza Kanunu’nun 354. maddesinde yazılı cezaların artırılması, bu arada işlenmiş bir suçun ya da
işkence veya zalimane davranışların delillerini yok etmek veya gizlemek için gerçeğe aykırı rapor düzenlenmesi halinin ağırlaştırıcı
sebep olarak kabul edilmesi amacıyla hazırlanan düzenleme, yukarıda 12’de sözü edilen Kanun Tasarısı’nda yer almıştır.

22. TRT’de insanhakları ile ilgili programların yayınlanması amacıyla Devlet Bakanlığı (Prof. Dr. Hikmet Sami Türk) ile Türkiye
Radyo Televizyon Kurumu arasında bir protokol imzalanmıştır. Protokol 1.1.1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

23. Millî Eğitim Bakanlığı’nca insanhakları eğitimi alanında yapılan çalışmalar çerçevesinde

a) İlköğretim okullarının 7 ve 8. sınıflarında “Vatandaşlık ve İnsanHakları” dersinin zorunlu ders olarak okutulması, ders
konularının bu sınıflar arasında paylaştırılarak genişletilmesi ve geliştirilmesi;

b) Ortaöğretim okullarının 2. sınıfında “Demokrasi ve İnsanHakları” dersinin seçmeli ders olarak okutulması;

c) Bu derslerin öğretim programlarının —halen ilköğretim okullarında uygulanmakta olan programda olduğu gibi— merkez kavram olarak insanı almak suretiyle düzenlenmesi, pedagog ve uzmanların katılımı ile hazırlanacak öğretim programlarının Talim ve
Terbiye Kurulu’na gönderilmeden önce Üst Kurul’un bilgisine sunulması;

d) Diğer derslerde de ilgili konularda yeri geldikçe insan haklarına değinilmesi kararlaştırılmıştır.

24. Birleşmiş Milletler İnsanHakları Eğitimi On Yılı boyunca Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı bütün eğitim ve öğretim kurumlarında
görevli öğretmenlerin insanhakları konusunda eğitimlerinin geliştirilmesi amacıyla,

a) Öğretmen, yönetici ve müfettişleri insanhakları konularında bilgilendirmek ve duyarlı hale getirmek için bu süre boyunca
yapılacak eğitim yönetimi, teftiş teknikleri, rehberlik, program geliştirme, trafik, çevre ve direksiyon eğitimi, öğretim metotları ve
tüm formatörlük kurslarında insanhakları konusunun işlenmesi;

b) Hizmet içi eğitim faaliyetlerinde işlenecek insanhakları konuları için öncelikle eğitim programlarının hazırlanması ve bu
programların hazırlanmasında TODAİE, hukuk fakülteleri ve insanhakları konusunda öğretim yapan diğer üniversitelerin öğretim
elemanlarıyla işbirliği yapılması;

c) İnsanhakları eğitiminin hizmet içi eğitim yoluyla yaygınlaştırılması kararlaştırılmıştır.

25.a) İnsanHaklarıEvrensel Beyannamesi’nin 50. yıldönümü kutlamaları konusunda Millî Eğitim Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde
hazırlanan rapor, bazı değişikliklerle kabul edilmiştir.

b) Birleşmiş Milletler İnsanHakları Eğitimi On Yılı Eylem Programı’nda öngörülen hedefler doğrultusunda Türkiye’de İnsanHakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi oluşturulmasına ilişkin Yönetmelik, 8 Mayıs 1998 günü Üst Kurul'ca kabul edilerek 4
Haziran 1998 tarih ve 23362 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Çeşitli resmî kuruluş temsilcilerinin yanı sıra insanhakları
alanında faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlar ve bu alanda çalışmaları ile tanınmış öğretim üyelerinden oluşan Ulusal Komite ile,
Birleşmiş Milletler İnsanHakları Eğitimi On Yılı Eylem Planı’nın Türkiye'de uygulanması için Ulusal Program hazırlanması, Eylem
Planı ve Ulusal Program çerçevesinde yürütülen eğitim çalışmalarının izlenmesi ve Üst Kurul’ca verilen diğer görevlerin yerine
getirilmesi amaçlanmıştır.

26. Kamu kurum ve kuruluşlarında insanhakları ile ilgili hizmet içi eğitim yapılması amacıyla,

a) Halen bu konuda çeşitli bakanlıklarca yürütülmekte olan hizmet içi eğitim programlarının sürdürülmesi;

b) Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında yürütülen hizmet içi eğitim faaliyetlerinde insan haklarına yer verilmesi;

c) Öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumları başta olmak üzere, tüm yükseköğretim programlarında insanhakları konularına yer
verilmesi;

d) İnsanhakları konuları ile ilgili hizmet içi eğitim programlarının hazırlanmasında sürekli işbirliğine gidilmesi;

e) İnsanhakları konularında ilgili bakanlıklarca yürütülen hizmet içi eğitim programlarının incelenmesi ve kamu personeli için ortak bir program ve el kitabı hazırlanması,

f) Çalışmaların Millî Eğitim Bakanlığı ve ilgili bakanlıklar arasında işbirliği içinde yürütülmesi kararlaştırılmıştır.

27. Millî Eğitim Bakanlığı’nca insanhakları ile ilgili veya insanhakları eğitimi açısından yararlı eserlerin yer alacağı bir “İnsanHakları Dizisi” yayımlanmasına karar verilmiş ve —“Unesco 1997 Uluslararası Hasan-Âli Yücel Yılı” dolayısıyla— dizinin ilk eseri
olarak Hasan-Âli Yücel’in “İyi Vatandaş, İyi İnsan” kitabı yayımlanmıştır.

28. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi’ne Türkiye’nin Anayasa’nın bazı maddeleriyle ilgili çekince koymak ve yorum beyanında bulunmak suretiyle katılması için yasa tasarısı hazırlanması kararlaştırılmıştır.

29. 20 Mayıs 1980 tarihli Çocukların Velâyetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velâyetinin Tesisine İlişkin Avrupa Sözleşmesi ile 25 Ekim 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukukî Yönleri Hakkında Lahey Sözleşmesi’nin
Türkiye tarafından imzalanması ve onaylanması için gerekli işlemlerin yapılması kararlaştırılmış; bunlardan ilki 20 Ekim 1997,ikincisi 21 Ocak 1998 günü imzalanmıştır. Onaylama ile ilgili işlemler sürdürülmektedir.

30. a) Düşünce ve anlatım özgürlüğü sınırlarının genişletilmesi ile ilgili olarak, Anayasanın 26, 27 ve 28. maddelerinde değişiklik
yapılması yönünde çalışmalar başlatılmıştır.

b) Türk Ceza Kanunu’nun 17, 159 ve 312. maddeleri ile Terörle Mücadele Kanununun 8. maddesinde değişiklik yapılmasını
öngören Kanun Tasarısı, Bakanlar Kurulunca TBMM’ne sunulmuştur. Tasarı, TBMM Adalet Komisyonu’nca kabul edilmiş olup;halen Genel Kurul gündeminde bulunmaktadır.

31. İşkence ve kötü muamelenin önlenmesi için,

a) Başbakanlıkça, Hükümetin bu konudaki kararlılığını belirten bir “Genelge” yayımlanmış; ayrıca

b) Mülkiye müfettişleri ve mülkî amirlerce kolluk güçlerinde (polis ve jandarmada) yapılan özel denetimlerin sıklaştırılması ve
yaygınlaştırılması;

c) Kusurlu görülen görevliler hakkında gecikmeksizin idarî ve cezaî işlem yapılması;

d) Denetim sonuçlarının üçer aylık dönemsel raporlarla ülke genelinde izlenmesi, değerlendirilmesi ve Üst Kurul’a bilgi verilmesi;

e) Gözaltı kayıtlarının düzenli tutulmasını sağlayıcı tedbirler alınması;

f) İşkence ve kötü muamele iddialarının titizlikle ve hızla soruşturulması kararlaştırılmıştır.

32. İşkencenin önlenmesi ve toplanan delillerin takviyesi amacıyla,

a) Organize suçlar ve terör suçları ile Cumhuriyet savcıları veya kolluk güçleri amirlerinin gerekli gördüğü durumlarda şüpheli ve
sanıkların ifadelerinin olanaklar ölçüsünde bütün il merkezlerinde videoya kaydedilmesi;

b) Otopsi öncesinde fotoğraf çekme uygulamasının çağdaş standartlara göre yeniden düzenlenerek yurt düzeyinde
yaygınlaştırılması;

c) Bu işler için Adalet ve İçişleri Bakanlıkları (Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı) bütçelerine yeterli
ödenek konulmasının sağlanması kararlaştırılmıştır.

33. İşkence, kötü muamele ve diğer nedenler dolayısıyla Avrupa İnsanHakları Mahkemesi’nce Türkiye aleyhine verilen kararlar
gereğince Devletin ödemek zorunda kaldığı tazminat tutarları için olayın sorumlularına rücu edilmesi kararlaştırılmıştır.

34. Türkiye’de insanhakları ihlâli iddiaları ile ilgili olarak, yurt içinden ve yurt dışından yapılan başvuruların, basında yer alan haber
ve yazıların ilgili mercilerce araştırma konusu yapılması ve varılan sonuçların belirli aralarla kamuoyuna topluca açıklanması
kararlaştırılmıştır.

35. İnsanhakları konusunda yabancı ülkelerdeki gelişmelerle ilgili üç rapor hazırlanmış ve bazı yabancı ülkelerdeki insanhakları
ihlâlleri ile ilgili üç basın açıklaması yapılmıştır.

36. Belirli durumlarda yapılacak bedenî muayene ve müdahalelerle moleküler genetik incelemelerin düzenlenmesi amacıyla Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’na 78/a-78/g maddelerinin eklenmesini öngören, ayrıca tanıklarla ilgili bazı yeni hükümler getiren kanun taslağı, “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı” olarak Bakanlar Kurulunca TBMM’ne sunulmuştur.

37.a) Adalet Bakanlığı’nca, Türk Ceza Kanunu’nun Sekizinci Babında yer alan adabı umumiye ve nizamı aile aleyhindeki cürümlerin ispatı bakımından gerekli olduğu ölçüde vajinal veya anal bedenî muayene yapılmasını düzenleyen; bu arada suçun işlendiğinin başka türlü ispatının mümkün olmadığı zaman başvurulması gereken bu yöntemin yalnız hâkimin, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla uygulanabileceğini; her durumda kural olarak, muayene edilen kişinin veya yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı hallerinde kanunî temsilcisinin rızasının alınması gerektiğini; rıza dışı muayenenin ancak gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından zorunlu olduğu ve muayene edilenin sağlığı açısından sakınca bulunmadığı takdirde yapılabileceğini; söz konusu cürümlerin ispatı ve hâkim veya Cumhuriyet savcısının kararı dışında muayene edilecek kişi veya kanunî temsilcisinin rızası olmaksızın hiç kimsenin böyle bir muayeneyi yapamayacağını ve yaptıramayacağını belirten bir genelge yayımlanması;

b) Bekâret kontrolü ve zina iddiaları dolayısıyla yapılan muayenelerde insan onuru ile bağdaşmayan uygulamalara meydan
verilmemesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi kararlaştırılmış;

c) Bu konudaki önlemlerin bir bölümüne yukarıda 36’da sözü edilen Kanun Tasarısı’nda, bir bölümüne Adalet Bakanlığı’nın
21.10.1998 tarih ve 27/123 sayılı genelgesinde yer verilmiştir.

38. Faili bilinmeyen cinayetlerin yeni yöntem ve mekanizmalarla aydınlatılması amacıyla,
a) Delilden suçluya gitmek konusunda önemli bir unsur olan olay yeri incelemesinde iz ve delillerin usulüne uygun olarak
toplanabilmesi için kolluk kuvvetlerinin ileri teknolojik araç ve gereçlerle donatılması, ayrıca “otomatik parmak izi teşhis” sistemine
geçilmesi;

b) Emniyet Genel Müdürlüğü kriminal laboratuarlarında, ülke genelinde taşıma ve bulundurma ruhsatlı tüm ateşli silâhların kovan ve
mermi çekirdeklerinin balistik mukayeseye tabi tutulabilmesi için gerek olaylarda elde edilen, gerek ruhsat verilmesi sırasında balistik muayenesi yapılacak kovan ve mermi çekirdeklerinin merkezî şekilde arşivlenmesini sağlayacak “bilgisayarlı kovan ve mermi çekirdeği inceleme sistemi” kurulması;

c) Bu çalışmaların sağlam bir hukukî temele dayandırılması için 3201 sayılı Emniyet Teşkilâtı Kanunu’nda gerekli değişikliğin
yapılması amacıyla hazırlık çalışmalarına başlanması;

d) Bu sistemin kurulması için gerekli ödeneğin İçişleri Bakan-lığı (Emniyet Genel Müdürlüğü) bütçesine konulması;

e) Faili bilinmeyen cinayetlerin sürekli izlenmesi ve aydınlanması için bu konuda görev alacak personelin uzmanlaştırılması, yurt içinde ve yurt dışında açılacak meslekî kurslardan yararlandırılması, bu çerçevede söz konusu personelin uzmanlaştırılması için yurt dışında yürütülecek bir hizmet içi eğitim projesi hazırlanması ve projenin uygulanması için gerekli girişimlerde bulunulması, ayrıca personelin yetkilerinin açıkça belirlenerek hukukî güvenceye kavuşturulması kararlaştırılmış;

f) Tanıkların, korku ve zaman kaybı gibi nedenlerle bilgi vermekten kaçınmalarını önlemek ve güvenliklerini sağlamak üzere,
Terörle Mücadele Kanunu’nun 20.maddesindeki düzenlemeye benzer hükümler getirmek ve tanıklara verilecek tazminat ve
yollukların yeterli düzeyde olmasını ve derhal ödenmesini sağlamak amacıyla Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’na 63/a maddesinin eklenmesini ve aynı Kanunun 64.maddesinin değiştirilmesini öngören düzenleme, yukarıda 36’da sözü edilen Kanun Tasarısı’nda yer almıştır.

39.a) Devlet Memurları Sicil Yönetmeliği’ne ekli Devlet Memurları Sicil Raporu’nun, Sicil Amirlerinin Meslek Ehliyeti Hakkındaki
Notları (Görevde Gösterilen Başarının Değerlendirilmesi) bölümüne memurun “ insan haklarına saygısı” ile ilgili bir soru eklenmiştir.

b) “ İnsanHakları”, aday memurların “Temel Eğitim” konuları arasına alınmıştır.

40. Sorgu hâkimliği kurumunun yeniden kurulmasının davaların uzamasına yol açacak nitelikte olması nedeniyle hazırlık soruşturmasının eksiksiz ve daha sağlıklı biçimde yürütülmesini sağlayacak tedbirlerle ilgili bir araştırma yapılması ve bu araştırmanın —uygulamadaki aksaklıklar ve karşılaştırmalı hukuktaki çözümler göz önünde bulundurulmak suretiyle— genişletilmesi ve somut öneriler geliştirilmesi kararlaştırılmıştır.

41. 1774 Sayılı Kimlik Bildirme Kanunu ile bu Kanunun uygulamasına ilişkin Yönetmelik hükümlerinin etkin biçimde uygulanmasını sağlamak üzere,

Kimlik Bildirme Kanunun Bir Maddesinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı hazırlanmış; ayrıca

b) Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca karakollarda kurulması gereken bilgisayar terminalleri için bütçeye yeterli ödenek konulmasının sağlanması,

c) İçişleri Bakanlığı’nca Kimlik Bildirme Kanunu ve Yönetmeği hükümlerinin uygulanmasında göz önünde bulundurulması gereken
hususları belirten bir genelge çıkarılması ve uygulama sonuçlarının sürekli olarak izlenmesi kararlaştırılmıştır.

42. Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanunu’nda değişiklik yapılarak,

a) Mülkî teşkilâta tabi jandarmanın mülkî görevleri ile ilgili eylem ve işlemlerinin İçişleri Bakanlığı ve valiler yanında kaymakamlarca da denetlenmesini ve teftiş edilmesini;

b) İl ve ilçe jandarma komutanlarının sicilleri doldurulurken mülkî görevleri ile ilgili olarak vali ve kaymakamların, adlî görevleri ile ilgili olarak Cumhuriyet başsavcılarının yazılı görüşlerinin alınmasını;

c) Bu konudaki yönetmelik değişikliklerinin altı ay içinde çıkarılmasını öngören Kanun Tasarısı’nın Bakanlar Kuruluna sunulması kararlaştırılmıştır.

43. Başörtüsü konusunda eski Refah Partili bazı milletvekillerince Üst Kurul’a verilen dilekçe üzerine, konunun Anayasa,yürürlükteki mevzuat ve yargı kararları dikkate alınmak suretiyle her yönüyle incelenmesi sonucunda hazırlanan rapor kabul
edilmiştir.

44. İnsanhakları açısından kadının sorunlarına ilişkin somut çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla başlıca kadın kuruluşlarının da katılımıyla oluşturulan hukuk, eğitim ve toplumsal sorunlarla ilgili üç çalışma grubunun hazırladığı raporlar, ilgili mercilere sunulmak
ve yayınlanmak üzere bazı değişikliklerle kabul edilmiştir.

45. İnsanhakları açısından çevre sorunlarının, özellikle yürürlükteki mevzuatın eksik ve aksayan yönleri ile alınması gerekli
önlemlerin belirlenmesi amacıyla başlıca çevre kuruluşları temsilcilerinin de katılımıyla oluşturulan çalışma grubunca hazırlanan
rapor, Üst Kurul’da belirtilen görüşler doğrultusunda gözden geçirilerek yayımlanmak üzere kabul edilmiştir.

46. İnsanhakları açısından çocukların sorunlarını incelemek ve çözüm önerilerini geliştirmek amacıyla, çocuklarla ilgili başlıca sivil
toplum kuruluşlarının temsilcilerinin de katılımı ile bir çalışma grubu oluşturulmuştur.

İnsanHakları Koordinatör Üst Kurulu, bundan sonraki çalışmalarında da insanhakları ihlâli iddialarını takip ederek
değerlendirecek; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu görevlilerinin görevlerini yasalara ve diğer mevzuata uygun olarak yerine
getirmelerini sağlamak, insan haklarının korunması ve geliştirilmesini çağdaş evrensel ölçülere uygun olarak gerçekleştirmek
amacıyla, sivil toplum örgütleriyle de diyalog kurarak, gerektiğinde yeni yasal veya idarî düzenlemelere ilişkin tavsiyeler oluşturarak
Bakanlar Kurulu’na ve ilgili mercilere sunacaktır.

ATATÜRK İLKE VE İNKILAPLARI
Cumhuriyetçilik
Cumhuriyet’te son söz millet tarafından seçilmiş meclistedir. Millet adına her türlü kanunları o yapar. Hükümete güven oyu verir veya düşürür. Millet vekillerinden memnun olmazsa belirli zamanlar sonunda başkalarını seçerler. Millet, egemenliğini, devlet idaresine katılmasını, ancak, zamanında oyunu kullanmakla sağlar.
Cumhuriyetin hükümeti, belli bir metod veya şekilde belirli bir zaman için seçilmiş bir Cumhurbaşkanına itimat olunur. Başbakanı o seçer. Hükümeti meydana getirecek olan bakanları, Başbakan güvendiği milletvekillerinden seçer. 1929

Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir. 1933

Türk milletinin karakter ve adetlerine en uygun olan idare; Cumhuriyet idaresidir. 1924

Bütün dünya bilsin ki, benim için bir taraflılık vardır: Cumhuriyet taraftarlığı, fikirsel ve sosyal inkılâp taraftarlığı. . . Bu noktada yeni Türkiye toplumunda bir kişinin bile bunun dışında kalacağını düşünmek istemiyorum. 1924

Cumhuriyet, yeni ve sağlam esaslariyle, Türk milletini güvenli ve sağlam bir gelecek yoluna koyduğu kadar, asıl fikirlerde ve ruhlarda yarattığı güvenlik itibariyle, büsbütün yeni bir hayatın müjdecisi olmuştur. 1936

Cumhuriyetin iç ve dış siyaseti; gelecekte bile onuru, kuvveti ve yönü ile ve Türk milletinin güçlerini onun refahı ve gelişmesi için yöneltmesi ve bir noktada birleştirmesi ve toplaması ile seçkinleşecektir. 1927

Türkiye Cumhuriyeti; her anlamda, büyük Türk milletinin öz ve değerli malıdır. Kıymetli evlatlarının elinde daima yükselecek, sonsuzluğa kadar yaşayacaktır.

Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuzluğa kadar yaşayacaktır. 1926

Millîyetçilik
Millet: Ortak millî fikrin, ahlâkın, duygunun, heyecanın, hatıra ve geleneklerin kişilerde meydana gelmesini ve kökleşmesini sağlayan ortak geçmişin, birlikte yapılmış tarihin, vicdanları ve zihinleri doğrudan doğruya birleştiren ortak dilin milletlerin meydana gelmesinde en önemli etkenler olduğunu... kaydettikten sonra, millet hakkında, ikinci derece unsurları dikkate almayarak, mümkün olduğu kadar her millete uyabilecek bir tanımı (ele) alalım.
(ı) Zengin bir hatıralar mirasına sahip bulunan;
(ıı) Beraber yaşamak konusunda ortak arzu ve istekte samimi olan;
(ııı) Sahip olunan mirasın korunmasına beraber devam etmek hususunda iradeleri ortak olan insanların birleşmesinden meydana gelen topluma Millet adı verilir.

Bu tanım incelenirse, bir milleti oluşturan insanların ilişkilerindeki kıymet, kuvvet ve vicdan hürriyetiyle, insancıl duyguya gösterilen saygı kendiliğinden anlaşılır. Gerçekte geçmişten kalan ortak zafer ve ümitsizlik mirası, gelecekte gerçekleştirilecek aynı progr*** beraber sevinmiş olmak, beraber aynı ümitleri beslemiş olmak, bunlar elbette bugünün medeni zihniyetinde diğer her türlü şartların üstünde anlam ve kapsam kazanır.

Bir millet meydana geldikten sonra, kişilerinin devlet hayatında, ekonomik ve fikirsel hayatta ortak çalışması sayesinde meydana gelen millî kültürde şüphesiz milletin her ferdinin çalışma payı, katkısı, hakkı vardır. Buna göre aynı kültüre sahip olan insanlardan oluşan topluma millet denir dersek milletin en kısa tanımını yapmış oluruz. 1929

Millet, dil, kültür ve ülkü birliği ile birbirine bağlı vatandaşların oluşturduğu bir siyasî ve sosyal toplumdur.

Türk Milleti,
Ben, 1919 senesi Mayısı içinde Samsun'a çıktığım gün elimde maddî hiçbir kuvvet yoktu. Yalnız büyük Türk milletinin asaletinden doğan ve benim vicdanımı dolduran yüksek ve manevî bir kuvvet vardı. İşte ben bu ulusal kuvvete, bu Türk milletine güvenerek işe başladım. 1937

Bizim başka milletlerden hiçbir eksiğimiz yok. Cesuruz, zekiyiz, çalışkanız, yüksek amaçlar uğrunda ölmesini biliriz.

Bütün medeniyet dünyası bilmelidir ki, Türkiye halkı her medeni ve kabiliyetli millet gibi, kayıtsız şartsız hür ve bağımsız yaşamağa kesin olarak karar vermiştir. Bu tamamen doğru kararı bozmaya yönelik her kuvvet, Türkiye'nin ebedi düşmanı kalır. Bu hususta medeniyet ve insanlık dünyasının saf ve temiz vicdanı muhakkak Türkiye ile beraberdir. 1922

Halkçılık
Biz, memleket halkı, kişi ve çeşitli sınıf mensuplarının birbirlerine yardımlarını aynı kıymet ve nitelikte görürüz. Hepsinin menfaatlerinin aynı derecede ve aynı eşitlik duygusu ile karşılanmasına çalışmak isteriz. Bu şeklin, milletin genel refahı, devlet bünyesinin sağlamlaştırılması için daha uygun olduğu kanaatindeyiz. Bizim düşüncemizde; çiftçi, çoban, amele, tüccar, sanatkar, asker, doktor, kısacası herhangi bir sosyal müessesede çalışan bir vatandaşın hak, menfaat ve hürriyeti eşittir. Devlete, bu anlayış ile azami yardımcı olmak ve milletin güvenci ve iradesini yerinde sarf edebilmek, bizce, bizim anladığımız anlamda halk hükümeti idaresi ile mümkün olur.

Milleti temsil ve idare eden, Büyük Millet Meclisinin ve Hükümetin dayandığı parti de bu esas prensip çerçevesinde, ayırım gözetmeksizin bütün Türkiye halkını kapsayan, milletin genel menfaati ile ilgilidir. 1929

Türkiye Cumhuriyeti halkını ayrı ayrı sınıflardan oluşmuş değil ve fakat kişisel ve sosyal hayat için iş bölümü itibariyle çeşitli mesleklere ayrılmış bir toplum olarak görmek esas prensiplerimizdendir. 1931

Devletçilik
Milletin kurduğu devletin ve hükümet teşkilatının, vatandaşlara karşı yükümlü olduğu vazifeleri ve yetkileri (vardır). Bu vazifelerin nitelikleri incelenirse, şöyle bir sıra yapılabilir.

-Memleket içinde, güvenliği ve adaleti sağlayarak ve devam ettirerek, vatandaşların her çeşit hürriyetini güven altında bulundurmak.
-Dış siyaset ve diğer milletlerle olan ilişkileri iyi idare ederek ve içte her çeşit savunma kuvvetlerini, daima hazır tutarak milletin bağımsızlığını güven altında bulundurmak.

Bu iki çeşit vazife, devletin en önemli vazifelerindendir. Denilebilir ki devlet kurulmasından amaç, bu iki vazifenin yapılmasını sağlamaktır. Çünkü bu vazifeler, vatandaşların kişi olarak yapamayacakları işlerdir. Hatta, vatandaşların bu vazifelerin bir bölümünü bile yapmaya çalışmaları uygun değildir. Zira, o zaman anarşi olur, devlet kalmaz. Mesela; bir vatandaş, kendi kendine bir yabancı devletle siyasî bir temas ve ilişkide bulunamaz. 1929

Türkiye Cumhuriyetini idare edenlerin, demokrasi esasından ayrılmamakla beraber (Ilımlı Devletçilik) prensibine uygun yürümeleri, bugün içinde bulunduğumuz durumlara, şartlara ve zorunluluklara uygun olur. 1929

Türkiye'nin tatbik ettiği devletçilik sistemi 19’uncu asırdan beri sosyalizm teorisyenlerin ileri sürdükleri fikirlerden alınarak tercüme edilmiş bir sistem değildir. Bu Türkiye'nin ihtiyaçlarından doğmuş, Türkiye'ye özgü bir sistemdir. Devletçiliğin bizce anlamı şudur:

Kişilerin özel teşebbüslerini ve şahsi faaliyetlerini esas tutmak; fakat büyük bir milletin ve geniş bir memleketin bütün ihtiyaçlarını ve çok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket ekonomisini devletin eline almak. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Türk vatanında asırlardan beri kişisel ve özel teşebbüslerle yapılamamış olan şeyleri bir an önce yapmak istedi; ve kısa zamanda yapmayı başardı. Bizim takip ettiğimiz bu yol, görüldüğü gibi liberalizmden başka bir yoldur. 1936

Lâiklik
Türkiye Cumhuriyetinde, her yetişkin dinini seçmekte hür olduğu gibi, belirli bir dinin merasimi de serbesttir. Yani, ibadet hürriyeti vardır. Tabiatiyle ibadetler, güvenlik ve genel adaba aykırı olamaz; siyasî gösteri şeklinde de yapılamaz. Geçmişte çok görülmüş olan bu gibi durumlara artık Türkiye Cumhuriyeti asla katlanamaz.

Bir de, Türkiye Cumhuriyeti dahilinde, tüm tekkeler ve zaviyeler ve türbeler kanunla kapatılmıştır. Tarikatlar kaldırılmıştır. Şeyhlik, dervişlik, çelebilik, halifelik, falcılık, büyücülük, türbedarlık vesaire yasaktır. Çünkü bunlar gericiliğin kaynakları ve cehaletin damgalarıdır. Türk milleti, böyle müesseselere ve onların mensuplarına katlanamazdı ve katlanmadı. 1930

Lâiklik, yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Tüm yurttaşların vicdan, ibadet ve din özgürlüğü de demektir. 1930

Vatandaşları içinde çeşitli dinlere mensup unsurlar bulunan ve her din mensubu hakkında adil ve tarafsız tutum ve davranışta bulunmaya ve mahkemelerinde vatandaşları ve yabancılar hakkında eşit adalet uygulamakla vazifeli olan bir hükümet, fikir ve vicdan hürriyetlerine uymaya mecburdur. 1927

Artık Türkiye, din ve şeriat oyunlarına sahne olmaktan çok yüksektir. Bu gibi oyuncular varsa, kendilerine başka taraflarda sahne arasınlar. 1924

Din ve mezhep herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiçbir kimse hiçbir kimseyi, ne bir din, ne de bir mezhebi kabul etmeye zorlayabilir. Din ve mezhep hiçbir zaman politika aleti olarak kullanılamaz. 1930

Lâiklik asla dinsizlik olmadığı gibi, sahte dindarlık ve büyücülükle mücadele kapısını açtığı için, gerçek dindarlığın gelişmesi imkânını temin etmiştir. Lâikliği dinsizlikle karıştırmak isteyenler, ilerleme ve canlılığın düşmanları ile gözlerinden perde kalkmamış doğu kavimlerinin fanatiklerinden başka kimse olamaz.

Softa sınıfının din simsarlığına izin verilmemelidir. Dinden maddî menfaat temin edenler iğrenç kimselerdir. İşte bu duruma karşıyız ve buna müsaade etmiyoruz. 1930

İnkılâpçılık
Türk inkılâbı nedir? Bu inkılâp, kelimenin ilk bakışta ima ettiği ihtilal anlamından başka, ondan daha geniş bir değişikliği ifade etmektedir... Milletin varlığını devam ettirmesi için kişileri arasında düşündüğü ortak bağ, yüzyıllardan beri gelen şekil ve esasını değiştirmiş, yani millet, dini ve mezhebi bağlantı yerine, Türk millîyeti bağıyla kişileri toplamıştır.

Millet, milletlerarası genel mücadele sahasında hayat sebebi ve kuvvet sebebi olacak ilim ve vasıtanın ancak çağdaş medeniyette bulunabileceğini hayatı boyunca devam edecek bir idare saymıştır.

Sonuç olarak millet; saydığım değişiklik ve inkılâpların tabii ve zorunlu gereği olarak, toplum idaresinin ve bütün kanunlarının ancak dünyaya ait ihtiyaçlardan doğmuş ve ihtiyacın değişme ve gelişmesiyle devamlı olarak değişme ve gelişmesi esas olan dünyaya ait bir zihniyeti, hayatı boyunca devam edecek bir idare saymıştır...
Büyük milletimizin hayatının devamından meydana getirdiği bu değişiklikler, herhangi bir ihtilalden çok fazla, çok yüksek olan en büyük inkılâplardandır 1925

İnkılâp var olan müesseseleri zorla değiştirmek demektir.

Türk milletini son asırlarda geri bırakmış olan müesseseleri yıkarak yerlerine, milletin en yüksek medeni gereklere göre ilerlemesini sağlayacak yeni müesseseleri koymuş olmaktır...

Devlet hayatında İnkılâp, sosyal durumumuzu da kapsar. (Lâiklik), (Medeni Kanun), (Demokrasi). 1933

Uçurum kenarında yıkık bir ülke... türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar... yıllarca süren savaş... ondan sonra, içerde ve dışarıda saygı ile tanınan yeni vatan, yeni toplum, yeni devlet ve bunları başarmak için arasız inkılâplar... İşte Türk genel inkılâbının bir kısa ifadesi... 1935

Efendiler, yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılâpların gayesi Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağdaş ve bütün anlam ve görünüşüyle uygar bir toplum haline ulaştırmaktır.

İnkılâplarımızın ana ilkesi budur. Bu gereği kabul edemeyen zihniyetleri darmadağın etmek zaruridir, şimdiye kadar milletin beyinlerini paslandıran, uyuşturan, bu anlayışta bulunanlar olmuştur. Her halde anlayışlarda varolan uydurma ve boş fikirler tamamen çıkarılacaktır. Onlar çıkarılmadıkça beyine gerçeğin nurlarını sokmak imkânsızdır. 1925

Her yeni inkılâba karşı bir tepki olacaktır. Bu olmayacak bir şey değildir. Bunu beklemek lazımdır. Mutlaka, çok yakında olacak bir şeydir. Herhangi bir şekil veya yönde olabilir. Kamuoyunu onların yalan yanlış saptırmalarına kaptırmamak, aydınlatmak lazımdır. 1923

ORTAÖĞRETİM KURUMLARININ ÖĞRETİM
PROGRAMLARI İLE DERS KİTAPLARINDA
YER ALMASI GEREKEN ATATÜRKÇÜLÜK
İLE İLGİLİ KONULAR

TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI

Karar Sayısı : 64 Karar Tarihi : 27. 04. 1998
Konu : Ortaöğretim Kurumlarının Öğretim Programları İle Ders Kitaplarında Yer Alması Gereken Atatürkçülükle İlgili Konular’ın Kabulü

1-Ortaöğretim kurumlarının öğretim programlarında ve ders kitaplarında yer almak üzere yeniden hazırlanan ve Kurulumuzda görüşülerek kabul edilen “Atatürkçülükle İlgili Konular”ın;
a) 1998-1999 Öğretim Yılından itibaren öğretim programları kapsamında derslerde işlenmesi,
b) Bu Kararın yayımı tarihinden itibaren de ders kitabı olmak üzere başvurusu yapılacak “baskıya hazır nüsha” ya da “basılı eser”lerde yer alması,
c) Talim ve Terbiye Kurulunun 24. 4. 1986 tarih ve 95 sayılı, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulunun 8. 5. 1986 tarih ve 16 sayılı kararları ile kabul edilen “Atatürkçülükle İlgili Konular”daki, ortaöğretim kurumlarının öğretim programları ile ders kitaplarına ait bölümlerin, yukarıda belirtilen uygulamalar paralelinde yürürlükten kaldırılması,
kararlaştırıldı.

Hikmet ULUĞBAY
Millî Eğitim Bakanı
Orhan ÖZDOĞANLAR
Kurul Başkanı
Güler ŞENÜNVER Dr. Ezdihar KARABULUT Nazım İrfan TANRIKULU
ÜYE ÜYE ÜYE
Ömer ÖZÜDURU Sürmeli AĞDEMİR Mustafa ERTÜRK
ÜYE ÜYE ÜYE
Selahattin MEYDAN Haşim AYAOKUR Sevim ÇAMELİ
ÜYE ÜYE ÜYE
Ömer AÇIKEL Dr. Veli KILIÇ
ÜYE ÜYE

AÇIKLAMALAR
Talim ve Terbiye Kurulunun 24. 4. 1986 tarih ve 95 sayılı Kararı, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulunun 08. 05. 1986 tarih ve 16 sayılı Kararı ile kabul edilip, 30.06.1986 tarih ve 2212 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe giren “Atatürkçülükle İlgili Konular” dan ortaöğretim kurumlarının öğretim programlarıyla ilgili olanlar yeniden düzenlenmiştir. Bu nedenle adı geçen Tebliğler Dergisi’ndeki “Atatürkçülükle İlgili Konular”ın ortaöğretim kurumlarını kapsayan konuları yürürlükten kaldırılarak yerine burada hedef, davranış ve açıklamalar şeklinde belirtilmiş olan “Atatürkçülükle İlgili Konular” uygulamaya konulmuştur.

Bu yeni düzenlemede;
1-“Atatürkçülükle İlgili Konular”, büyük ölçüde derslerin alan bilgisi konuları ile kaynaştırılmaya çalışılmıştır. Bu yüzden açıklamalar kısmı dikkatle incelenmelidir. Ayrıca, “Atatürkçülükle İlgili Konular” yazılırken, davranışların arka arkaya sıralanması şeklinde metin oluşturma yoluna gidilmemelidir.

2-Meslekî ve teknik öğretim kurumlarının “Genel Kültür Dersleri”, Liseler ile aynı olduğundan, bu derslerde işlenecek olan “Atatürkçülükle İlgili Konular” meslekî ve teknik öğretim kurumlarıyla ilgili bölümde tekrar yazılmamıştır. Liselerin “ Genel Kültür Dersleri”için belirlenen hedef, davranış ve açıklamalar Meslekî ve teknik öğretim kurumları için de aynen geçerlidir.

Ayrıca;

Meslekî ve teknik öğretim kurumlarında kutlanan millî bayramlar veya “Atatürk Haftası” etkinliklerinde; Atatürk’ün akla, bilime, tekniğe, teknolojiye, sanata ve sanatçıya verdiği önemle ilgili konular, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da işlenmeye devam edilmelidir.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI -EDEBİYAT

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR

*Türk edebiyatı
Atatürk’ün edebiyat ile ilgili görüşleri Atatürk’ün edebiyatla ilgili düşünceleri,öğretim programının;
“Edebiyat İnsan ve Toplum” bölümünde edebiyatın; tanımı, konusu, muhtevası ve metodu işlenirken açıklanacaktır.

Aynı bölümde ayrıca edebi eser,tanımı ve özellikleri konusu işlenirken Atatürk’ün Nutuk adlı eserinin de edebi bir eser olduğu vurgulanacak, bununla ilgili olarak Nutuktan örneklere yer verilecektir.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI –TÜRK DİLİ

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR

*Türk dili
Atatürk’ün Türk dili ile ilgili görüşleri Bu konu ,öğretim programının “Çeşitli Yönleriyle Dil” bölümünde sözlü ve yazılı kompozisyon şeklinde işlenecektir.

Ayrıca, Atatürk’ün farklı dönemlerdeki konuşmalarından örnekler alınarak üzerinde dil çalışmaları yapılacaktır. Atatürk’ün dil devriminden önce ve sonra yaptığı konuşma metinleri karşılaştırılarak dilin Türkçeleş-tirilmesine dikkat çekilecektir. (Kaynak:Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri)

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - KOMPOSİZYON

SINIF HEDEFLERDAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 ATATÜRK’ÜN HAYATI
* Atatürk’le ilgili anılar

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE SİSTEMİ
*Atatürkçülüğün Türk toplumu için önemi

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR
*Akılcılık ve bilime verilen önem

*Millî eğitim
Eğitimin önemi

*Millî eğitimin esasları
Eğitimin yaygınlaştırılması
Eğitimde öğretmenin önemi ve rolü

ATATÜRK İLKELERİ
*Cumhuriyetçilik ilkesi
*Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri
Gücünü milletten alması
Egemenliğin millete ait olması
İnsan haklarına saygılı olması
Atatürk millîyetçiliğine bağlı olması
Demokratik olması
Lâik olması
Sosyal bir hukuk olması
Millî ve üniter devlet olması

*Türkiye Cumhuriyeti’nin Türk gençliğine emanet edilmesi Öğretim programının “Dinleme ve Konuşma” bölümünde, “Konuşma Uygulamaları” yapılırken, Atatürk’le ilgili anılar, sözlü olarak işlenecektir.

Bu konu “Atatürk Haftası” nda sözlü ve yazılı kompozisyon çalışmaları olarak işlenecektir.

Öğretim programının “Sosyolojik Durum” bölümünde, kompozisyon çalışmaları yapılırken, Atatürk’ün akılcılık ve bilimle ilgili özdeyişleri yazılı olarak işlenecektir.

Bu konular, 24 Kasım Öğretmenler Günü’nde sözlü ve yazılı kompozisyon çalışmaları olarak işlenecek, konular işlenirken, Atatürk’ün eğitim ve öğretmenlerle ilgili görüşleri vurgulanacaktır.

Bu konular, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında sözlü ve yazılı kompozisyon çalışmaları olarak işlenecektir. Konular işlenirken, Atatürk’ün cumhuriyetle ilgili görüşleri esas alınacaktır.

Öğretim programının “Sosyolojik Durum” bölümünde “Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi” işlenirken, Türk gençliğinin görevleri ve cumhuriyeti korumada gençliğin güç kaynağı olarak görülmesi üzerinde de durulacaktır.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - EDEBİYAT

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
10 ATATÜRK’ÜN KİŞİLİGİ VE ÖZELLİKLERİ
*Vatan ve millet sevgisi
*İdealsit oluşu
*Açık sözlülüğü
*Öğreticililik yönü
*Önder oluşu
*Kararlı ve mücadeleci oluşu
*Yöneticiliği
*Birleştirme ve bütünleştirme gücü

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR

*Basın hürriyeti

*Çağdaşlaşma ve uygarlık

*Türkçe’nin yaşayan ve zengin bir dil olma özelliği

*Millî kültürümüzün korunmasında dilin önemi

ATATÜRK İLKELERİ
*Millîyetçilik ilkesi
Millî birlik ve beraberliğin anlam ve önemi Atatürk’ün kişiliği ve özellikleri, öğretim programının “Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı” bölümünde Namık Kemal ve Tevfik Fikret’ten seçilecek metinler işlenirken ele alınacaktır.

Öğretim programının “İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı” bölümünde, ”Göktürk Kitabeleri” ile ilgili metinler işlenirken; Atatürk’ün yöneticiliği, millî birlik ve bütünlüğü sağlamadaki gücü vurgulanacak bu konuda Atatürk’ ün ve Bilge Kağan’ın görüşlerine yer verilecektir.

Bu konu, öğretim programının “Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı” bölümünde Şinasi’den alınacak parçada işlenecek, Atatürk’ün basına verdiği önem ve basının kamuoyu oluşturmadaki yeri ve önemi üzerinde
durulacaktır.

Ayrıca, kişi hak ve özgürlüklerinin kullanılmasında devletin ve milletin bölünmez bütünlüğünün dikkate alınması gerektiği vurgulanacaktır.

Öğretim programının “Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı”
Bölümünde Tevfik Fikret’in “Ferda” ve ”Promete”şiirleri alınacak ve bu şiirler işlenirken Atatürk’ün çağdaşlaşma ve uygarlık konusu ile ilgili görüşlerine yer verilecektir.

Öğretim programının“Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı” bölümünde “Millî Edebiyat Akımının Genel Özellikleri” verilirken bu konular incelenecek, Atatürk’ün konu ile ilgili görüşleri ve çalışmaları da ele alınacaktır.(Mehmet Emin Yurdakul, Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp’in eserlerinde işlenecektir.)

Bu konu, öğretim programının “Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı” bölümünün “Millî Mücadele Dönemi Edebiyatı “kısmında Halide Edib Adıvar’ ın “Ateşten Gömlek” adlı romanı incelenirken ele alınacaktır.

Ayrıca bu konu Edebiyat programında yer alan şairlerden seçilecek örneklerle de işlenecektir.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI – KOMPOSİZYON

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
10 ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR
*Dayanışma Millî birlik ve beraberlik yönünden dayanışmanın önemi

*Türk kadınının toplumdaki yeri ve Türk kadın hakları

*Millî eğitim
Eğitimin önemi

*Güzel Sanatlar Milletlerin tanınmasında güzel sanatların rolü

ATATÜRK İLKELERİ
*Cumhuriyetçilik ilkesi Cumhuriyetçiliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar. Bu konu öğretim programının “Sosyolojik durum”bölümünde sözlü ve yazılı ifade uygulamaları yaptırılırken işlenecektir.

Bu konu,öğretim programının “Konuşma” bölümüne dayalı olarak “Açık Oturum”tarzında sınıf içinde ve sınıflar arası bir etkinlik olarak yapılacak,bu etkinlik sırasında Atatürk’ün bu konuda yaptığı çalışmalar vurgulanacaktır.

Bu konu, 24 Kasım Öğretmenler Günü’nde sözlü ve yazılı kompozisyon çalışmaları olarak işlenecek,konular işlenirken Atatürk’ün eğitim ve öğretmenlerle ilgili görüşleri esas alınacaktır.

Ayrıca, millî birlik ve beraberliği sağlamada Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun önemine değinilecektir.

Bu konu, öğretim programının “Konuşma” bölümünde “Grup Sohbeti” tarzında işlenirken Atatürk’ün konu ile ilgili görüşlerine yer verilecektir.

Bu konu, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı haftasında “Sempozyum” tarzında işlenecektir.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI – EDEBİYAT

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
11 ATATÜRK İLKELERİ
*Lâiklik ilkesi
Dini istismar ve
Taassup konularında
Atatürk’ün düşünceleri Bu konu, öğretim programının “Edebiyatı Cedide’nin Bağımsız İsimleri” bölümünde Hüseyin Rahmi Gürpınar‘ın Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç veya Gulyabani; ”Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı” Bölümünde Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu veya Yeşil Gece romanlarından seçilen parçalar işlenirken ele alınacaktır.

DERS:TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI – KOMPOSİZYON

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
11 ATATÜRK’ÜN HAYATI

*Fikir hayatı

ATATÜRK’ÜN KİŞİLİĞİ VE ÖZELLİKLERİ

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE SİSTEMİ

*Atatürkçülüğün nitelikleri

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR
*Türk kadınının toplumdaki yeri ve Türk kadınının hakları

*Millî Eğitim
Eğitimin önemi

ATATÜRK İLKELERİ
*Cumhuriyetçilik ilkesi
Cumhuriyetçiliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar.

*Millîyetçilik ilkesi
Millî birlik ve beraberliğin güçlenmesinde dilin işlevi

*Lâiklik ilkesi Lâikliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar Din ve vicdan hürriyeti Kanun önünde eşitlik
Çağdaşlaşma
Toplumsal barış ve huzurun
Sürekliliğini sağlama Millî birlik ve beraberliği güçlendirme

*Atatürk ilkelerine sahip çıkmak ve devamlılığını sağlamak.
Öğretim programının “Yazma”bölümünde “Plan Yapma alışmaları”konusunda Atatürk’ün fikir hayatı ile ilgili olarak akılcılık, bilimsellik, barışçılık, insan sevgisi ve dayanışma konularında birisinin planı yaptırılarak kompozisyon yazdırılacaktır.

Öğretim programının “Yazma” bölümünde “Biyografi” türünde ele alınacaktır.

Öğretim programının “Konuşma” bölümünde Atatürk-çülüğün nitelikleri (Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuştur temelinde millî kültürümüz vardır, aklı ve bilimi esas alır, kişi hak ve hürriyetlerine önem verir, yurtta ve dünyada barışın korumasını amaçlar, evrensel bir nitelik taşır, Atatürkçülüğü oluşturan ilkeler bir bütündür.) ”Hazırlıklı Konuşma” bölümünde sözlü olarak işlenecektir. Ayrıca bu konular, öğrencilere proje çalışması dönem ödevi olarak da verilecektir.

Her yıl 5 Aralık’ı içine alan haftada Atatürk’ün Türk kadınına verdiği önem ve Türk kadın hakları “Günlük Konuşma” tarzında işlenecektir.

Bu konu , 24 Kasım Öğretmenler Günü’nde sözlü kompozisyon çalışmaları olarak işlenecek, konu işlenirken Atatürk’ün eğitim ve öğretmenlerle ilgili görüşleri esas alınacaktır.

Bu konu, 29 ekim Cumhuriyet bayramı haftasında Sınıfta yada okulda bir açık Oturum düzenlenerek işlenecektir.

Bu konu ,öğretim programının “Sosyolojik Durum” bölümünde “Toplumun Bütünleşmesi ve Dil”konusu işlenirken ele alınacaktır. Atatürk’ün bu konuda yaptığı çalışmalar vurgulanacaktır.

Öğretim programının “Yazma” bölümünde ”Fikir Ağırlığı Plan” çalışmaları yaptırılırken “Lâikliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar”dan birisi seçilerek yazılı olarak işlenecektir .

Bu konu öğretim programının “Konuşma” bölümünde “Hazırlıklı Konuşma” türünde ele alınarak işlenecektir.

DERS: EDEBİ METİNLER

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
Öğrenim programında yer alan “Hitabet”türü işlenirken örnek metinler “Nutuk”ile “Söylev Demeçler den seçilecektir.

DERSİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
Öğretim programında yer alan ve 9.,10.ve 11.sınıflar için aşağıda belirtilen konular, aynı zamanda “Atatürkçülükle İlgili Konular” arasında yer almaktadır. Dersin alan bilgisi kapsamında yer aldığı için burada hedef ve davranışlar yazılarak ele alınmayan bu konular, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin programı içerisinde ele alınıp işlenmeye devam edilmeli, program değişikliklerinde de bu konuların devamlılığı sağlanmalıdır.
9 *”Din ve Ahlak” ünitesinde; “Atatürk’ün ahlaka ilişkin görüşleri”

“Taassubun zararları”

“Devletin taassubu etkisiz hale getirmesi”

“Cehaletten kaçınma” “Millî seciye kavramı ve Atatürk”

*”Devlete Karşı Görevlerimiz” ünitesinde;
“Kanunlara saygı”
“Vergi vermek”
“Askere gitmek”
“Seçimlere katılmak”
“Atatürk’ün konu ile ilgili görüşleri”
10 *”Millî Birlik ve Beraberlik” ünitesinde;
“Vatanın bölünmezliği”
“Devlet ve millet bütünleşmesi”

*”Örf-Adet” ünitesinde;
“Atatürk’ün konuyla ilgili görüşleri”

*”Çalışmak ve Üretici Olmak” ünitesinde;
“Atatürk’ün çalışmayla ilgili güzel sözleri”
11 * “Atatürk ve dinimiz ünitesinde;
“Lâiklik nedir ?
“Atatürk ‘ün Lâiklik anlayışı”
“Atatürk’ün dinimizle ilgili görüşleri”
*”Adalet Ahlak ve Din ünitesinde;
“Atatürk’ün adalet ve ahlak konusundaki sözleri “

DERS:TARİH

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
10 ATATÜRK’ÜN KİŞİLİĞİ
VE ÖZELLİKLERİ
* Vatan ve millet sevgisi
* Mantıklılığı
* İleri görüşlülüğü
* Önder oluşu Bu konular ,öğretim programının “Osmanlı Siyası Tarihi –II (1600-1922)” ünitesinde “Çanakkale Savaşı” işlenirken ele alınacaktır.

DERS : COĞRAFYA

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 Hedef:
Türkiye’nin
Dünya üzerindeki
yerinin önemini değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin öneminin açıklama.

2.Türkiye’nin dünya üzerindeki yerinin diğer ülkelerle olan ilişkilerine etkisinin açıklama
TÜRKİYE’YE YÖNELİK İÇ VE DIŞ TEHDİT

*Türkiye’nin jeopolitik önemi: Türkiye’nin jeopolitik durumunun önemli olması. Stratejik bakımdan dünyanın kritik bir bölgesinde olması .Avrupa ve Asya arasında bir köprü teşkil etmesi ,Karadeniz ve Akdeniz Arasındaki su yollarına egemen olması. Petrol kaynaklarına yakın olması. Dünya güç dengesini etkileyen bir noktada bulunması
*Güçlü Türkiye’nin arzulanmayışı
Türkiyecin zengin yeraltı ve yer üstü kaynaklarına sahip olması
Ekonomik gücünün gelişmekte olması.
Halkın hızlı sosyo-ekonomik kalkınma ve modernleşme konusunda sürekli bir istek ve güce sahip olması. Bu hedef ve davranışlar ,
Öğretim programının “Türkiye’nin Dünya üzerindeki yeri ve önemi “konusunda kazandırılacak

DERS: T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK

SINIF HEDEFLER
DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
11 Hedef: Atatürk’ün haya-tıyla ilgili olguları kavrayabilme

Davranışlar :
1.Atatürk’ün öğrenim hayatıyla ilgili olguları açıklama
2.Atatürk’ün askerlik hayatıyla ilgili olguları açıklama
3.Atatürk’ün siyasi hayatıyla ilgili olguları açıklama

Hedef : Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini analiz edebilme

Davranışlar :
1.Atatürk’ün kişiliğini ve özelliklerini örneklerle açıklama
2.Atatürk’ün kişiliği ile hayatındaki olgular arasındaki ilişkileri kurma

Hedef : Atatürk’ün Düşünce sisteminin oluşumunu hazırlayan etkenleri kavrayabilme

Davranışlar:
1.Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda, ailesinin ve öğrenim hayatının etkisini açıklama
2.Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda, Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel ve askeri durumunun etkisini açıklama
3. Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda, Avrupa’da meydana gelen gelişme ve değişmelerin etkisini açıklama
4. Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda, yerli ve yabancı düşünürlerin etkisini açıklama
Hedef: Atatürkçü düşünce sistemini kavrayabilme

Davranışlar:
1.Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan ana düşünceleri söyleme
2. Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan ana düşünceleri açıklama

Hedef:Atatürkçülüğün önemini değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Atatürkçülüğün,Türkiye Cumhuriyeti Devleti için önemini açıklama
2.Atatürkçülüğün,Türk milleti için bir çağdaşlaşma modeli olduğunu açıklama

Hedef: Atatürkçülüğün niteliklerini analiz edebilme
Davranışlar:
1.Atatürkçülüğün niteliklerini açıklama
2.Atatürkçülük ile akılcılık ve bilimsellik arasındaki ilişkileri kurma

Hedef: Türk kadınlarının sosyal ve siyasal haklarını değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Türk kadınlarının Atatürk döneminde elde ettiği sosyal ve siyasi hakları açıklama
2.Türk kadınlarının Atatürk döneminde elde ettiği hakları önceki dönemlerle karşılaştırma
3.Türk kadınlarının Atatürk döneminde elde ettiği hakların Türk toplumunun çağdaşlaşma-sındaki önemini açıklama

Hedef: Atatürk’ün çağdaşlaşma konusundaki düşüncelerini değerlendirebilme
Davranışlar:
1. Atatürk’ün kişiliğinin Türk toplumunun çağdaşlaşmasındaki önemini açıklama
2. Atatürk’ün çağdaşlaşma konusundaki düşünceleri açıklama
3. Türk toplumu için çağdaşlaşmanın önemini açıklama

Hedef: Atatürk’ün millî tarihimize verdiği önemi değerlendirebilme

Davranışlar:
Atatürk’ün Türk tarihi ile ilgili yaptığı/yaptırdığı çalışmaları açıklama

2. Cumhuriyetten önceki tarih anlayışıyla Atatürk dönemindeki tarih anlayışını karşılaştırma

Hedef: Atatürk’ün millî eğitimle ilgili görüşlerini kavrayabilme

Davranışlar:
1. Atatürk döneminde eğitimin dayandığı esasları açıklama
2. Atatürk’ün millî eğitimle ilgili görüşlerini açıklama

Hedef: Atatürk ilkelerinin amacını analiz edebilme

Davranışlar:
1. Atatürk ilkeleri ile Türk toplumunun çağdaşlaşması arasındaki ilişkileri bulma.
2. Atatürk ilkeleri ile Türkiye Cumhuriyeti devletinin gelişmesi arasındaki ilişkileri bulma

Hedef: Atatürk ilkelerinin ortak özelliklerini kavrayabilme

Davranışlar:
1. Atatürk ilkelerinin
ortak özelliklerini açıklama
2.Atatürk ilkeleri ile Atatürkçü düşünce sistemi arasındaki ilişkileri açıklama

Hedef:
Atatürk ilke ve inkılâplarının dayandığı esasları analiz edebilme
Davranışlar:
1.Atatürk ilke ve inkılâplarının dayandığı esasların neler olduğunu açıklama
2.Atatürk ilke ve inkılâplarının dayandığı esasların önemini açıklama

Hedef:
Cumhuriyetçilik ilkesini analiz edebilme

Davranışlar:
1.Cumhuriyetçilik ilkesinin dayandığı esasları açıklama
2.Cumhuriyetçilik ilkesi ile demokrasi arasındaki ilişkileri açıklama

Hedef:
Türkiye Cumhuriyeti’nin niteliklerini analiz edebilme

Davranışlar:
1.Türkiye Cumhuriyeti’nin niteliklerini sıralama
2.Türkiye Cumhuriyeti’nin niteliklerini açıklama

Hedef: Cumhuriyet yönetiminin Türk toplumuna sağladığı faydaları değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Cumhuriyet yönetiminin diğer yönetimlerden farklı olan yanlarını açıklama
2. Cumhuriyet yönetiminin Türk toplumuna sağladığı faydaları örneklerle açıklama

Hedef: Atatürk’ün, Türkiye Cumhuriyeti’ni Türk gençliğine emanet ettiğini kavrayabilme

Davranışlar:
1.Türk gençliğinin, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görevlerini açıklama
2.Atatürk’ün, Türk gençliğiyle ilgili sözlerinden örnekler verme

Hedef: Cumhuriyet yönetimine yönelik iç ve dış tehditleri kavrayabilme

Davranışlar:
1:Cumhuriyet yönetimini hedef alan tehditlerin neler olduğunu açıklama

2: Cumhuriyet yönetimini hedefleyen tehditlere karşı Türk vatandaşlarına düşen görevlerin neler olduğunu açıklama

Hedef: Millîyetçilik ilkesini analiz edebilme
Davranışlar:
1.Millîyetçilik ilkesinin niteliklerini açıklama
2.Anayasada yer alan Türk vatandaşlığı anlayışı anlayışı ile Atatürk millîyetçiliği arasındaki ilişkiyi açıklama

Hedef: Millî birlik ve beraberliğin anlamını analiz edebilme

Davranışlar:
1.Millî birlik ve beraberliğin Türk toplumuna sağladığı yararları örneklerle açıklama
2. Millî birlik ve beraberliğin millî güç
öğeleriyle ilişkisini açıklama

Hedef: Millî birlik ve beraberliği güçlendiren unsurları kavrayabilme

Davranışlar:
1.Millî birlik ve beraberliği güçlendiren unsurları sıralama
2.Millî birlik ve beraberliği güçlendiren unsurları açıklama

Hedef: Atatürk millîyetçiliğinin Türk toplumuna sağladığı faydaları değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Atatürk millîyetçiliğiyle millî kültürün gelişmesi arasındaki ilişkiyi açıklama
2.Atatürk millîyetçiliğiyle çağdaşlaşmak arasındaki ilişkiyi açıklama
3.Atatürk millîyetçiliğinin Türk toplumuna sağladığı faydaları örneklerle açıklama

Hedef: Halkçılık ilkesini analiz edebilme

Davranışlar:
1.Halkçılık ilkesinin dayandığı esasları açıklama
2.Halkçılık ilkesi doğrultusunda devlete ve bireylere düşen görevleri ayırt etme

Hedef: Halkçılık ilkesinin Türk toplumuna sağladığı faydaları değerlendirebilme
Davranışlar:
1.Halkçılık ilkesinin Türk toplumuna sağladığı faydaları açıklama
2.Halkçılık ilkesi ile demokrasi arasındaki ilişkiyi açıklama

Hedef: Devletçilik ilkesini analiz edebilme.

Davranışlar:
1.Devletin görevlerini
açıklama
2.Atatürkçü düşünce sisteminde devlet ve fert ilişkilerini açıklama
3.Devletçilik ilkesine göre devlet ve özel teşebbüs arasındaki ilişkileri açıklama.

Hedef: Devletçiliğin Türk toplumuna sağladığı faydaları kavrayabilme
Davranışlar:
1.Devletçiliğin Türk toplumuna ekonomik alanda sağladığı faydaları açıklama
2. Devletçiliğin Türk toplumuna sosyal ve kültürel alanda sağladığı faydaları açıklama

Hedef: Lâiklik ilkesini analiz edebilme

Davranışlar:
1.Lâiklik ilkesinin dayandığı esasları açıklama
2.Lâiklik ilkesinin devlet hayatına ve sosyal hayata getirdiklerini örneklendirme
3.Anayasamızın lâiklikle ilgili hükümlerini inceleme

Hedef: Din ve vicdan hürriyetini değerlendirebilme

Davranışlar: Anayasamızın din ve vicdan hürriyetiyle ilgili hükümlerini açıklama
Din ve vicdan hürriyetinin lâiklik ilkesiyle olan ilişkisini açıklama

Hedef : Lâikliğin Türk toplumuna sağladığı faydaları değerlendirebilme

Davranışlar :
1.Lâikliğin Türk toplumuna sağladığı faydaları örneklerle açıklama

2.Çağdaşlaşmada lâikliğin yerini ve önemini açıklama
3.Millî birlik ve beraberlik açısından lâikliği inceleme

Hedef: İnkılapçılık ilke-sini analiz edebilme

Davranışlar:
1. Atatürkçü düşüncede inkılapçılık ilkesinin dayandığı esasları açıklama
2.Atatürk’ün inkılap anlayışının hedeflerini açıklama

Hedef : İnkılapçılık ilkesinin Türk toplumuna sağladığı faydaları değerlendirebilme

Davranışlar:
1.İnkılapçılığın Türk toplumuna sağladığı faydaları açıklama

2.Atatürkçü düşünce sisteminin sürekliliği ile inkılapçılık arasındaki ilişkiyi açıklama

Hedef: Atatürk ilkelerine sahip çıkmanın ve devamlılığını sağlamanın gerekliliğini değerlendirebilme

Davranışlar:
1.Atatürk ilkelerinin,Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin devamlılığı açısından önemini açıklama
2. Türk toplumunun çağdaşlaşmasında Atatürk ilkelerinin işlevlerini açıklama

Hedef: Atatürkçü düşüncede millî güç unsurlarını analiz edebilme

Davranışlar:
1.Atatürk düşüncede millî güç unsurlarını açıklama
2.Millî güç unsurlarının millî hedefleri gerçekleştirmedeki yerini açıklama
3. Mili güç unsurlarının Türkiye Cumhuriyeti Devleti için önemini açıklamak

Hedef : Atatürk’ün millî dış politika hakkındaki görüşlerini değerlendirebilme

Davranışlar :
1.Atatürk’ün belirlediği millî dış politikanın esaslarını açıklama
2. Atatürk’ün millî dış politikaya ilişkin görüşlerini açıklama
3. Atatürk’ün dünya barışı konusundaki görüşlerini örneklerle açıklama

Hedef : Türkiye’ye yönelik iç ve dış tehdidi kavrayabilme

Davranışlar:
1.Türkiye’nin jeopolitik önemini açıklama
2.Diş tehdit unsurlarını ve hedeflerini tarihten örneklerle açıklama
3.İç tehdit unsurlarını ve hedeflerini açıklama
4.İç ve dış tehdit unsurlarına karşı kişilere düşen
görevleri açıklama
ATATÜRK’ÜN HAYATI
*Öğrenim hayatı
*Askerlik Hayatı
*Siyasi hayatı

ATATÜRK’ÜN KİŞİLİĞİ ve ÖZELLİKLERİ
*Vatan ve millet sevgisi
*Mantıklı ve gerçekçi oluşu
*Yaratıcı düşüncesi
*İdealist oluşu
*İleri görüşlüğü
*Önder oluşu
*İnkılâpçılığı
*Birleştirme ev bütünleştirme gücü

ATATÜRK’ÜN DÜŞÜNCE SİSTEMİNİN OLUŞMUNU HAZIRLAYAN ETKENLER

*Ailesi çevresi ve öğrenim hayatı
*20.yy başlarında Osmanlı devletinin içinde bulunduğu durum
Siyasi durum
Ekonomik durum
Sosyal ve kültürel durum
Askeri durum
*Bağımsızlık ihtiyacı

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE SİSTEMİ
*Atatürkçülüğün tanımı

*Atatürkçülüğün nitelikleri Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuştur.
Temelinde millî kültürümüz ve evrensel değerler vardır.
Akla ve bilime dayanır.
Bir bütündür.
Yabancı siyasal akımlardan ve ideolojilerden kaynaklanmış değildir, Atatürk’e özgüdür.

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR

*Kadının Türk toplumundaki yeri,
Türk kadın hakları
Sosyal hakları
Siyasal hakları

*Çağdaşlaşma

*Millî tarih
Türk tarihinin köklü ve zengin oluşu
Medeni ve birleştirici tarihi görüşü

*Millî eğitim
Eğitim politikası
Millî olmalı
Çağdaş olmalı
Laik olmalı

ATATÜRK İLKELERİ
*Atatürk ilkelerinin amacı
*Atatürk ilkelerinin amacı
*Atatürk ilkelerinin ortak özellikleri
Türk toplumunun ihtiyaçlarından doğmuştur.
Bir bütün oluşturmaktadır.
Dinamik bir yapıya sahiptir.
Türk toplumunun çağdaşlaşmasını amaçlamaktadır.

*Atatürk ilke ve inkılâplarının dayandığı esaslar
Millî tarih bilinci
Vatan ve millet sevgisi
Millî dil
Bağımsızlık ve özgürlük
Millî egemenlik
Millî kültür
Çağdaşlaşma ideali
Türk milleti bilinci
Vatanın bütünlüğü ,millî birlik ve beraberlik

*Cumhuriyetçilik ilkesi
Cumhuriyetin tanımı
Cumhuriyetçilik ilkesinin dayandığı esaslar
Devlet ve yönetim şekli olması
Egemenliğin millete ait olması
Halkın kendi kendini yönetmesi
Meclisin varlığının önemli olması
Demokrasiyi esas alması

*Türkiye Cumhuriyetinin nitelikleri
Gücünü millette alması
İnsan haklarına saygılı olması
Atatürk millîyetçiliğine bağlı olması
Demokratik olması
Lâik olması
Sosyal bir hukuk devleti olması
Millî ve üniteler bir devlet olması

*Cumhuriyetçiliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Devlet ve vatandaş ilişkilerini en iyi şekilde düzenlemesi
Milletin devlet yönetiminde söz sahibi olması
Vatandaşların hak, hürriyet ve görevlerini en iyi şekilde düzenlenmesi

*Türkiye Cumhuriyeti’ nin Türk gençliğine emanet edilmesi Gençliğin güç kaynağı olması
Türk gençliğinin görevleri

*Cumhuriyet yönetimine yönelik iç ve dış tehdit

*Millîyetçilik ilkesi Atatürk millîyetçiliğinin dayandığı esaslar

*Millî birlik ve beraberliğin anlamı
Millî birlik ve beraberliğin;
Sosyal gücün gelişmesine katkısı
Siyasi gücün gelişmesine katkısı
Askeri gücün gelişmesine katkısı
Ekonomik ve teknolojik gücün
gelişmesine katkısı

*Millî birlik ve beraberliği güçlendiren unsurlar
Millî eğitim
Millî kültür
Dil, tarih,kültür ve ülkü birliği
Misak-i Millî
Türklük şuuru
Manevi değerler

*Atatürk millîyetçiliğinin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasındaki etkisi Türk inkılabının başarıya ulaşmasındaki etkisi
Millî kültürün gelişmesine katkısı
Çağdaş uygarlık yolunda ilerleme ve gelişmeye katkısı

*Halkçılık ilkesi
Halkçılık ilkesinin dayandığı esaslar
Millî egemenliğin ve demokrasinin dayanağı olarak halkçılık
Halkçılık ilkesinin gerektirdiği ekonomik haklar ve görevler

*Halkçılık ilkesinin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Kanun önünde eşitlik
Devlet hizmetlerinin yurdun her tarafına götürülmesi
Herkesin devlet yönetiminde söz sahibi olması
Hak arama yollarının herkese açık olması

Devletçilik ilkesi
Devlet tanımı
Atatürkçü düşünce de devlet ve fert ilişkileri
Atatürkçü düşüncede devletin başlıca görevleri.

“Devletçiliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Ekonominin canlandırılması
Bu günkü sanayiimiz in temellerinin atılması
Çeşitli hizmetlerin vatandaşa ulaştırılmasının kolaylaş-tırılması
*Lâiklik ilkesi
Lâiklik ilkesinin dayandığı esaslar
Lâikliliğin devlet hayatına ve sosyal hayata ilişkin yönleri
Dini istismar ve taassup konularında Atatürk’ün düşünceleri
Din ve vicdan hürriyeti
Lâikliğin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Kanun önünde eşitlik
Çağdaşlaşma
Toplumsal barış ve huzurun sürekliliğini sağlama
Millî birlik ve beraberliği güçlendirme
İnkılapçılık ilkesi
İnkılapçılık ilkesinin dayandığı esaslar
Atatürk’ün inkılap anlayışı
*İnkılapçılık ilkesinin Türk toplumuna sağladığı faydalar
Yenileşme ve gelişmeye katkı Çağdaşlaşmanın sürekliliğini sağlama Atatürkçü düşünce sistemine canlı ve dinamik bir yapı kazandırma
*Atatürk ilkelerine sahip çıkmak ve devamlılığını sağlamak

ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE MİLLÎ GÜÇ UNSURLARI
Siyasi güç
Ekonomik güç
Askeri güç
Sosyo-kültürel güç
*Millî dış politika

TÜRKİYE’YE YÖNELİK İÇ VE DIŞ TEHDİT

* Türk iyenin jeopolitik önemi
*Güçlü Türkiye’nin arzulanmayışı
*İç tehdit unsurlarının hedefleri
*Dış tehdit unsurlarının hedefleri
*İç ve dış tehdit unsurlarına karşı kişilere düşen görevler

Öğretim programının “Mustafa Kemal’in Hayatı” bölümünün alt başlıkları,”
A- Atatürk’ün Hayatı” ,
B-Atatürk’ün Kişiliği ve Özellikleri”olarak düzenlenecek, bu hedef ve davranışlar”Atatürk’ün Hayatı” konusunda kazandırılacaktır.

“Öğretim hayatı” işlenirken
Atatürk’ün bitirdiği okullarda aldığı eğitimin onun üzerindeki etkilerinden söz edilmelidir.

“Askerlik hayatı “ işlenirken, Atatürk’ün Trablusgarp ve Birinci Dünya savaşlarındaki başarıları üzerinde durulmalı , Kurtuluş Savaşı’nın başkumandanı olduğu
Belirtilmelidir.
“Siyasi hayatı “ işlenirken ,
Atatürk’ün siyasi yönünden Kurtuluş Savaşı’ nın hazırlık döneminde ön plana çıktığı ;
Temsil Heyeti Başkanı, TBMM Başkanı ve Cumhurbaşkanı olarak siyasi hayatını sürdürdüğü belirtilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Mustafa Kemal’in Hayatı” bölümünde “Atatürk’ün Kişiliği ve Özellikleri”başlığı altında ele alınarak kazandırılacaktır.

Atatürk’ün Kişiliği ve özellikleri Örneklerle açıklanmalı konular Atatürk’ün görüşleri ve sözleriyle Zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, öğretim programının “Atatürk’ çü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk’ün Düşünce sisteminin Oluşumunu Hazırlayan Etkenler” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda aile çevresinin, öğrenim hayatının, öğretmenlerin etkileri belirtilmeli; yerli ve yabancı düşünürlerin, Fransız ihtilali ile ortaya çıkan fikirlerin, Avrupa’da bilim ve teknik alanında meydana gelen gelişmelerin etkileri üzerinde durulmalıdır. Ayrıca Osmanlı Devletini çöküşten kurtarmak için yapılan ıslahatın ve ortaya çıkan düşünce akımlarının (Osmanlıcılık, Türkçülük, Batıcılık) da Atatürk’ün düşünce sisteminin oluşumunda etkili olduğu belirtilmelidir. Atatürk’ün ülkenin içinde bulunduğu durumdan kurtulması için çözüm yolları aradığı ve Birinci Dünya Savaşının sonunda vatanın bütünlüğü ile milletin bağımsızlığının tehlikeye düşmesi üzerine harekete geçtiği ve millet düşüncesini esas aldığı hedefinin millî egemenliğe dayanan bir millî devlet kurmak olduğunu açıklanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde “Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken;Türk milletinin bugün ve gelecekte tam bağımsızlığa,huzur ve refaha sahip olmasının,devlet ve yönetiminde millet egemenliğinin esas alınmasının, aklın ve bilimin rehberliğinde Türk Kültürünün çağdaş uygarlık düzeyi üzerine çıkarılmasının Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan ana düşünceler olduğu belirtilmeli ve açıklanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde, “Atatürkçü Düşünce Sistemi” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Atatürkçülüğün Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin temeli ve aynı zamanda bir çağdaşlaşma modeli olduğu örneklerle açıklanmalıdır

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde, “Atatürkçü Düşünce Sistemi” başlığı altında kazandırılacaktır

Bu hedefler ve davranışlar, Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürkçü Düşünce Sistemi” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken Türk kadının söz konusu hakları birçok Avrupa Ülkesinden daha önce almış olduğu örnekler verilerek açıklanacaktır.

Bu hedef ve davranışlar, öğretim programının “Cumhuriyet Dönemi” bölümünde “Çağdaşlaşma” başlığı altında ilk konu olarak ele alınıp kararlandırılacak tır.

Konu,Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, öğretim programının “Cumhuriyet Dönemi” bölümünde yer alan “Eğitim ve Kültür Alanında İnkılâp Hareketleri” konusunda kazandırılacaktır.

Konu, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir

Bu hedef ve davranışlar,öğretim programının “Cumhuriyet Dönemi” bölümünde yer alan “Eğitim ve Kültür Alanında İnkılâp Hareketleri” konusunda kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Atatürk ilkelerinin amacının,Türk toplumunu aklın ve bilimin öncülüğünde çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarmak, millî kültür değerlerimizi geliştirmek, millî birlik ve beraberlik içerisinde onurlu ve mutlu bir şekilde yaşatmak ve ayrıca güçlü bir Türkiye meydana getirmek olduğu açıklanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar,” Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde “Atatürk ilkeleri”başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Atatürk ilkeleri ile Atatürkçü düşünce sistemi arasındaki ilişkiler de örneklerle açıklanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü düşünce sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde”Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.
Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri”bölümünde
“Atatürk ilkeleri”başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü düşünce sitemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde “Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandıracaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.
Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nin bu niteliklerini Niteliklerinin değiştirilememeği de vurgulanmalıdır

Bu hedef ve davranışlar,”Atatürkçü düşünce sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde “Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.
.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü düşünce sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde”Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken;Atatürk’ Gençliğe Hitabesi’nden yararlanılarak Türk gençliğini’ nin görevleri vurgulanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü düşünce sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde”Atatürk ilkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Cumhuriyet yönetimini hedefleyen tehditlere örnekler verilmeli,Türkiye Cumhuriyeti’ni korumanın millî bir görev olduğu vurgulanmalı, Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyeti’nin sonsuza kadar yaşatılmasını istediği belirtilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar,’Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri’ bölümünde ‘Atatürk İlkeleri’ başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, ‘Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri’ bölümünde ‘Atatürk İlkeleri’ başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar , ‘Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri’ bölümünde ‘Atatürk İlkeleri’ başlığı altında kazandırılacaktır.
Konular, Atatürk’ün Görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar ,”Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri “bölümünde “Atatürk İlkeleri “başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün Görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar ,”Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri “bölümünde “Atatürk İlkeleri “başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar ,”Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk ilkeleri “bölümünde “Atatürk İlkeleri “başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar,”Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri “bölümünde “Atatürk İlkeleri”başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir. Ayrıca devletin görevleri işlenirken özellikle ekonomik,sosyal ve kültürel alanlardaki görevlerine ağırlık verilmeli Atatürk’ün devletçilik ilkesinin Türkiye’nin o günkü ekonomik ihtiyaçlarından kaynaklandığı ve kendine özgü bir sistem olduğu, toplumun ihtiyaçları doğrultusunda çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmeler ışığında değişiklik arz ettiği vurgulanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü düşünce sistemi ve Atatürk ilkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün Görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek
verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Din ve vicdan hürriyetinin lâiklik ilkesinin bir gereği olduğu belirtilmeli, bu hürriyetin anayasa ile güvence altına alındığı vurgulanmalı, din ve vicdan hürriyetinin toplumsal barışa önemli bir katkı sağladığı örneklerle açıklanmalı, konuyla ilgili olarak Atatürk’ün görüşlerine yer verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar,”Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konular, Atatürk’ün görüşleriyle ve sözleriyle zenginleştirilerek verilmelidir.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünme Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Atatürk İlkeleri” başlığı altında kazandırılacaktır.

Konu işlenirken; Atatürk İlkeleri ile Türk Cumhuriyeti Devleti’nin temelleri, Türk toplumunun çağdaşlaşması, ülkemizde demokrasinin gelişmesi, insan hak ve özgürlükleri konuları arasındaki ilişkiler açıklanmalıdır.

Bu hedef ve davranışlar, “Atatürkçü Düşünce Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünde “Millî Güç Unsurları” başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar, öğretim programının “Türkiye Cumhuriyeti’nin Dış Siyaseti” bölümünde “Millî Dış Politika” başlığı altında kazandırılacaktır.

Bu hedef ve davranışlar “Atatürkçü Düşünce ve Sistemi ve Atatürk İlkeleri” bölümünün sonunda “Türkiye’ye Yönelik İç ve Dış Tehdit” başlığı adı altında kazandırılacaktır.

DERS: SOSYOLOJİ

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
11 Öğretim programında yer alan hedef davranışlardan bazıları, aynı zamanda “Atatürkçülükle İlgili Konular”ı da kapsamaktadır. Bu nedenle aşağıda belirtilen konularla ilgili hedef davranışlar, Sosyoloji dersinin kapsamı içerisinde ele alınıp işlenmeye devam edilmeli ,program değişikliklerinde de bu konuların devamlılığı sağlanmaktadır.
*Toplumsal Yapı ünitesinde;
Atatürk’ün millet anlayışı
Atatürk’ün millîyetçilik anlayışı
Atatürk’ün halkçılık anlayışı
Millî birliğin sağlanması
*Kültür ve Toplumsal Kurumlar ünitesinde;
Atatürk’ün kültür konusundaki görüşleri Atatürkçü düşüncede Türk kadınının yeri
Atatürkçü düşüncede lâiklik anlayışı
Din ve vicdan hürriyeti
Anayasadaki lâiklik kavramı
Atatürk’ün ekonomik sistemlerle ilgili görüşleri
Atatürkçü düşüncede insanlık,hak ve sorumluluk
Atatürkçülüğün önemi
Atatürkçülüğün bütünlük niteliği
Atatürkçülüğün,yabancı ideolojilerinden farkı
*Toplumsal Değişme ünitesinde;
Atatürk inkılapları ile gelen köklü değişmeler

DERS: YABANCI DİL

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 ATATÜRK’ÜN HAYATI
Öğrenim hayatı
Askerlik hayatı
Siyasî hayatı Bu konular öğretim programının uygun bölümlerinde işlenecektir.
10 ATATÜRK İLKELERİ
Cumhuriyetçilik
Millîyetçilik
Halkçılık
Devletçilik
Lâiklik
inkılâpçılık Öğretim programının uygun bir bölümünde ilkelerin adları verilecek, bunlardan biri ya da ikisi kısaca açıklanacaktır.
11 ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE SİSTEMİ
Atatürkçülüğün nitelikleri
Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuş olması
Temelinde millî kültür olması
Aklı ve bilimi esas alması
Kişi hak ve hürriyetlerine önem vermesi
Yurtta ve dünyada barışı esas alması
Evrensel olması Atatürkçülüğün nitelikleri, öğretim programının uygun bir bölümünde bir parça halinde işlenecektir.

OKUL: İMAM-HATİP LİSELERİ
DERS: FIKIH

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
9 Öğretim programında gazilik ve şehitlik konusu işlenirken TBMM tarafından Atatürk’e gazilik unvanının verilişi üzerinde de durulacaktır.
11 Öğretim programının “İctihâd ve Müctehid” konusunun “Taklit ve Taassub” alt başlığı işlenirken, taassubun zararları, çağdaşlaşma ve uygarlık konularına da yer verilecektir

DERS: DİNLER TARİHİ

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
12 Hedef: Lâikliğe yönelik iç ve dış tehdidi kavrayabilme

Davranışlar:
1.Lâikliği açıklama
2.Lâikliğin faydalarını söyleme
3.Lâikliğe yönelik iç tehdidi açıklama
4.Lâikliğe yönelik dış tehdidi açıklama Lâikliğe yönelik iç ve dış tehdit Bu konu öğretim programının “Misyonerlik Faaliyetleri ve Bazı Yıkıcı Dini Cereyanlar” konusunun ‘Yıkıcı Faaliyetlere Karşı Alınması Gerekenler Tedbirler Bilgisi’nden önce işlenecektir.

OKUL: ERKEK TEKNİK ÖĞRETİM OKULLARI
DERS: MESLEK BİLGİSİ(Gazetecilik Bölümü)

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
*Atatürk’ün basına verdiği
önem Bu konu, öğretim programının “Atatürk ve Basın” ünitesinde ele alınacaktır.

DERS: SANAT TARİHİ(Bu dersin yer aldığı bölümlerin ilgili sınıflarında)

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR
*Güzel sanatlar Milletlerin tanınmasında güzel sanatların rolü Atatürk’ün sanata sanatçıya verdiği önem Bu konular, öğretim programının “Sanat Tarihine Giriş” ünitesinde ele alınacaktır.

OKUL: KIZ TEKNİK ÖĞRETİM OKULLARI
DERS: HALKLA İLİŞKİLER(Bu dersin yer aldığı bölümlerin ilgili sınıflarında)

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR
*Dayanışma
Dayanışmanın toplum hayatındaki önemi Öğretim programının “Toplumu Düzenleyen Kurallar” ünitesinde ele alınacaktır.

DERS: UYGARLIK TARİHİ(Bu dersin yer aldığı bölümlerin ilgili sınıflarında)

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR
ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCEDE YER ALAN TEMEL FİKİRLERİ KAPSAYAN BAZI KONULAR *Çağdaşlaşma ve uygarlık Kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarma ideali Konu, öğretim programının “Türkiye’nin kültürel Yapısı” ünitesinde Atatürk’ün çağdaşlaşma ve uygarlık ile ilgili özdeyişleriyle zenginleştirilerek ele alınacaktır.

DERS:TEMEL SANAT EĞİTİMİ(Bu dersin yer aldığı bölümlerin ilgili sınıflarında)

SINIF HEDEFLER-DAVRANIŞLAR KONULAR AÇIKLAMALAR