Tunaltay

1. Gelişim sürecine ilişkin olarak aşağıda verilen kavramlardan hangisi, bireylerin genel gelişim özelliklerini ve olası gelişimsel problemleri betimlemekte en uygun olanıdır?

a) Büyüme

b) Kritik zaman

c) Evre

d) Olgunlaşma

e) Gelişim görevi



2. Aşağıda verilen ifadelerden hangisinde, bireysel farklılıklara ilişkin olarak uygun olmayan bir nitelemede bulunulmaktadır?

a) Eğitim hedefleri açısından, ortak özellikler kadar önemlidir.

b) Çağdaş eğitim anlayışının üzerinde durduğu temel unsurlardandır.

c) Bireyin gelişim sürecinde kritik bir etkiye sahiptirler.

d) Eğitim programlarının hazırlanmasında dikkate alınan unsurlardandır.

e) Bireysel farklılıklar çevresel faktörlerden etkisinde değildirler.



3.

I. Bedensel Gelişim

II. Zeka gelişimi

III. Ahlaki (moral) gelişim

IV. Dil gelişimi

V. P***omotor gelişim



Yukarıdaki gelişim süreçlerinin hangisinde meydana gelebilecek değişimlerde çevresel faktörler kalıtımsal faktörlerden daha etkilidir?

a) Yalnız I

b) Yalnız II

c) I ve II

d) II, III ve IV

e) I, III ve V



4. 15 ay önce dünyaya gelmiş olan Arzu yürüme davranışını sergileyememektedir.

Yapılan tıbbi muayenelerde bedensel, devinimsel ve nörolojik bir gelişim problemi belirlenmediği bilgisi dikkate alındığında, Arzu�nun yürüme davranışını gösterememesinin gerekçesi olarak aşağıda verilen seçeneklerin hangisi doğru kabul edilebilir?

a) Olgunlaşma sorunu yaşamaktadır

b) Büyümesi gecikmiştir

c) Gelişim ertelenmiştir

d) Hazıroluş sorunu yaşamaktadır

e) Bu durum normaldir



5. Küçük kızına oyuncak bebek alan bir baba, çocuğunun oyuncağıyla oynarken ona isim verdiğini, yemek yedirmeye, uyutmaya, altını bezlemeye çalıştığını gözlemlemiştir.

Piaget�in bilişsel gelişim kuramı açısından çocuğun hangi dönemde olduğu söylenebilir?

a) Duyusal motor

b) Sezgisel dönem

c) Sembolik dönem

d) Somut işlemler dönemi

e) Soyut işlemler dönemi



6. Piaget�e göre, çocuğun yaşam deneyimleri ile başlayan ve sosyal/fiziksel çevresi ile uyum içinde olması ile sonuçlanan bilişsel gelişim sürecinin basamakları aşağıda verilen şıkların hangisinde doğru bir şekilde sıralanmıştır?

a) uyum�özümseme�uzlaşma�şema�organize etme

b) şema � özümseme � uyum � organize etme � uzlaşma

c) şema � organize etme � uyum � özümseme � uzlaşma

d) şema � organize etme � özümseme � uyum � uzlaşma

e) özümseme � şema � organize etme � uyum � uzlaşma



7. �Bir anne, çocuğunun ana dilinde sözcükleri ve tümceleri doğru olarak kullanmasını sağlamak amacıyla, televizyon programlarını önceden inceleyip seçmekte, çocuğunun her programı izlemesine izin vermemektedir.�

Verilen örnekteki annenin, dil gelişiminde hangi kuramsal yaklaşım açısından en uygun olarak davrandığından söz edilebilir?

a) Bilişsel kuram

b) P***o-linguistik kuram

c) Sosyal öğrenme kuramı

d) P***analitik kuram

e) Davranışçı kuramlar



8. �Bir p***olog, parmak emme şikayeti ile kliniğe getirilen 7 yaşındaki bir çocuğun bu yakınmasının gelişimin ilk yıllarında bir dönemdeki saplanmadan (fixation) kaynaklandığını düşünmektedir.�

P***ologun, yakınmanın nedeni ile ilgili düşüncesi dikkate alındığında, benimsediği teorik yaklaşım ve saplanmanın meydana geldiği dönem hakkında ne söylenebilir?

a) P***analitik-anal dönem

b) Bilişsel-latent dönem

c) Bilişsel-oral dönem

d) P***ososyal-oral dönem

e) P***analitik-oral dönem



9. Bir baba, kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçmek isteyince çocuğu tarafından �herkesin onlaraa baktığı ve ayıpladığı� şeklinde bir ifadeyle uyarılmıştır.

Söz konusu örnekteki çocuğun uyarısı dikkate alındığında, çocuğa göre babanın davranışının Kohlberg�in ahlaki gelişim süreçleri açısından hangi düzeyden daha düşük olarak nitelendiği söylenebilir?

a) 1. evre

b) 2. evre

c) 3. evre

d) 4. evre

e) 5. evre





10. Erikson�un P***ososyal gelişim kuramı açısından başarı ve yetersizlik çatışmasının yaşandığı gelişim döneminde, söz konusu çatışmanın olumlu/olumsuz sonuçlanmasında etkin olan sosyal ortamın ana unsurları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

a) Anne-baba ve öğretmen

b) Anne-baba ve akranlar

c) Anne-baba ve kardeşler

d) Akranlar ve kardeşler

e) Yeni aile ve iş arkadaşları



11. Watson ve Pavlov�un öğrenme kuramlarına ilişkin olarak aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde, her iki kuramın insan davranışını açıklamada kullandıkları ortak yaklaşım verilmiştir?

a) İkisi de işaret öğrenmeyi savunurlar

b) Davranış U-T bağıntısıyla açıklanabilir

c) Pekiştireçler tepkiden sonra verilir

d) Öğrenilenler davranışlar ve bilgilerdir.

e) Hiçbiri



12. Guthrie, Skinner ve Thorndike�ın öğrenme kuramlarında cezaya ilişkin yaklaşımları ile ilgili olarak aşağıda verilen karşılaştırma ifadelerinden hangisi doğrudur?

a) Skinner ve Thorndike cezaya karşı iken, Guthrie cezanın gerekliliğini savunur.

b) Skinner ve Thorndike�a göre ceza davranışı söndürmezken, Guthrie�ye göre tam sönme yaşanır.

c) Guthrie�ye göre ceza bir tür olumlu, diğerlerine göre olumsuz pekiştireçtir.

d) Guthrie�ye göre ceza hemen verilmelidir, diğerlerinde ise ertelenebilir.

e) Hepsi de cezayı çocuğun eğitimde uygun olmayan bir davranış olarak değerlendirmişlerdir.







13. Bir çocuk akvaryumunda balık beslemektedir. Çocuk, belli bir süre sonra akvaryuma birileri yaklaştığında, balıkların suyun üzerine doğru hareketlendiklerini ve orada oyalandıklarını gözlemlemiştir.

Balıkların bu davranışı hangi kuramsal yaklaşıma göre açıklanabilir?

a) Kla*** Koşullanma

b) Edimsel Koşullanma

c) Sosyal Öğrenme

d) Araçsal Öğrenme

e) Buluş Yoluyla Öğrenme



14. Şanlıurfa�ya gezi için gelen bir turist, Balıklı Göl�de bazı ilginç gözlemlerde bulunmuş; balıkların, havuzun yanında yürüyen kişileri havuz boyunca uzun süre takip ettiğini fark etmiştir.

Balıkların bu davranışı aşağıda verilen kuramsal yaklaşımlardan hangisi için en uygun örnek olarak verilebilir?

a) Edimsel koşullanma

b) Kla*** koşullanma

c) Sosyal öğrenme

d) Gizil öğrenme

e) Araçsal koşullanma



15. Bir doğal parkta geyiklerin bakımı ve beslenmesi ile ilgilenen veteriner, kışın karın çok yağdığı zamanlarda belli bir bölgeye yem ve saman bırakmış, bir süre sonra geyiklerin geldiklerini fark etmiştir. Bir yıl sonra parkta yapılan bir değişiklikle, veterinerin yem ve saman bıraktığı yerle geyiklerin kullandıkları yol arasına çit döşenmesinin ardından geyiklerin önceleri geri döndüklerini ancak daha sonra çitlerin üzerinden atlayarak yine aynı yerde toplandıklarını gözlemlemiştir.

Verilen durum dikkate alındığında parkın yeniden düzenlenmesinden sonra kullanılan çitler aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

a) 1. tip ceza

b) 2. tip ceza

c) Dolaylı pekiştireç

d) Olumlu pekiştireç

e) Olumsuz pekiştireç





16. Bir öğretmen, sınıf içinde gözlemlediği öğrenci davranışlarından olumlu olanlarını sergileyen öğrencileri, diğer öğrencilere alkışlatmaktadır. Öğretmen, bu şekilde söz konusu davranışların diğer öğrencilerce de sergilenme olasılığının artacağı varsayımıyla hareket ettiğini ifade etmektedir.

Öğretmen hangi kuramsal yaklaşım çerçevesinde davranmaktadır?

a) Kla*** Koşullanma

b) Buluş Yoluyla Öğrenme

c) Araçsal Öğrenme

d) Sosyal Öğrenme

e) Gizil Öğrenme



17. Bir sirkte kaplanları eğitmekle görevli olan bir personel, eğitim sürecinde önce düdüğünü çalmakta, hemen ardından da kırbacı sallayarak kaplanların kendilerini kontrol etmelerini ve oyunlarını sergilemelerini sağlamaya çalışmaktadır. Bu amaçla bir dizi tekrar yapan eğitici kaplanların düdük sesine karşı tepki vermezlerken, kırbaçtan çıkan sesin ardından oyunlarını sergilemeye başladıklarını gözlemlemiştir.

Bu durum aşağıdaki kavramların hangisi ile açıklanabilir?

a) Gölgeleme

b) Ayırdetme

c) Genelleme

d) Yüksek düzeyde koşullanma

e) Sönme



18. Skinner�in fare deneyinin ardından operant koşullanma kuramını ortaya koyan bir araştırmacıyı eleştiren bir öğrenme p***ologu eleştirisinde, farenin koşullanmasının edimle yiyecek elde etmesi arasında değil, manivelaya basınca çıkan �klik� sesiyle yiyecek elde etmesi arasında olduğunu vurgulamaktadır.

Eleştiriyi yönelten p***ologun eleştirisinin gerekçesini hangi bilim adamının ortaya koyduğu kuramsal yapıdan hareketle oluşturduğu söylenebilir?

a) Gagne

b) Pavlov

c) Thondike

d) Miller

e) Bandura





19. �Bir baba, çocuğuna karşı sergilediği uygun olan ve olmayan davranışlarının gerekçelerini tartışırken �biz böyle gördük� diyerek kendini savunmaktadır.�

Babanın örnekteki gerekçesi dikkate alındığında, öğrenme ile ilgili olarak daha etkin olan ortamın hangisi olduğu söylenebilir?

a) Aile

b) Okul

c) Akran grupları

d) İçinde yaşadığı şehir

e) Öğretmenler



20. Aşağıdakilerden hangisi Geştalt öğrenme kuramına göre algıyı etkileyen faktörlerden değildir?

a) Birey çevresindeki obje, olay ve fikirleri anlamlı bir bütün haline getirmeye çalışır.

b) Algı görelidir; sesler, renkler, objelerin büyüklüğü, zaman ve hareket göreli olarak algılanır.

c) Örgütlü olmayan uyarıcıların hatırlanması ve anlaşılması daha kolaydır.

d) Birbirine benzer uyarıcılar bir grup olarak algılanırlar.

e) Zamanda ve mekanda birbirine yakın uyarıcılar bir bütün olarak algılanır.



21. Bir baba çocuğuna �ödevini yaparsan televizyon seyredebilirsin veya bahçeye oyun oynamaya çıkabilirsin� şeklinde yönlendirmede bulunmaktadır.

Bu ifade öğrenmede davranışçı yaklaşım açısından aşağıdaki kavramların hangisine bir örnektir?

a) Etki yasası

b) Operant koşullanma

c) Model Alma

d) Premack prensibi

e) Oranlı pekiştirme



22. Aşağıdakilerden hangisi davranışçı öğrenme kuramlarının genel özelliklerindendir?

a) İnsanın öğrenmesi ile diğer canlıların öğrenmeleri birbirine benzer.

b) Hayvanlar üzerinde yaptıkları araştırmalarla insan öğrenmesini açıklamaya çalışırlar.

c) Öğrenme, ölçülebilir ve gözlenebilir olaylar üzerinde odaklanarak incelenebilir.

d) Öğrenmenin kuralı uyarıcı ve tepki arasındaki bağlantılara dayalıdır.

e) Hepsi



23. Aşağıdakilerden hangisi, Gagne�nin ifade ettiği beş ana öğrenme kategorisinden biri değildir?

a) Sözel bilgiler

b) Zihinsel beceriler

c) Bilişsel stratejiler

d) Motor beceriler

e) Refleks eylemler



24. Bir çocuğun ağzı yemeğini yedikten sonra annesi tarafından sert bir bezle silinmektedir. Çocuğun bir süre sonra annesinin elindeki bezi gördüğünde huzursuz olduğu ve ağlamaya başladığı gözlenmiştir.

Verilen örnekteki çocuğun davranışı aşağıda verilen seçeneklerin hangisi ile açıklanabilir?

a) Kla*** koşullanma

b) Edimsel koşullanma

c) Thorndike�ın etki ilkesi

d) Olumsuz pekiştirme

e) Thorndike�ın bağ ilkesi



25. Aşağıdakilerden hangisi, �öğrenme� ile ilgili yanlış bir nitelemedir?

a) Öğrenme doğal bir yönelimdir

b) Öğrenme bir davranış değişikliğidir

c) Öğrenme tekrar ve yaşantı sonucu oluşur

d) Öğrenilmiş davranışlar olumlu yöndedir

e) Öğrenme bir çevreye uyum sürecidir.



26. Bir öğrenci, bir matematik problemini farklı yollarla çözmek için gayret etmektedir. Bu amaçla yeni çözüm yöntemi bulmak üzere pek çok alternatif üzerinde çabalayan öğrenci sonunda bir çözüme ulaşmıştır. Daha sonra da öğrencinin fark ettiği yeni çözüm yöntemini daha sık kullanmaya başladığı gözlenmiştir.

Öğrencinin bu davranışı hangi öğrenme kuramı açısından daha iyi açıklanabilir?

a) Kla*** Koşullanma

b) Buluş Yoluyla Öğrenme

c) Araçsal Koşullanma

d) Sosyal Öğrenme

e) Gizil Öğrenme



27. Aşağıdakilerden hangisi kavramsal açıdan sosyal öğrenme kuramı ile operant (edimsel) öğrenme kuramı arasında ortak olarak ele alınır?

a) Bilişsel yapılar

b) Bilişsel stratejiler

c) Pekiştireçler

d) Sönme davranışı

e) Zihinsel beceriler



28. Bir ilkokul öğretmeni yaptığı her sınavın ardından pekiyi alan tüm öğrencilerini alkışlayarak kutlamakta ve bir sonraki sınava kadar öğrencilerinin yakalarına yıldız yapıştırmaktadır.

Öğretmenin bu davranışı hangi pekiştirme tarifesine örnek olarak verilebilir?

a) Sürekli pekiştirme

b) Sabit aralıklı pekiştirme

c) Sabit oranlı pekiştirme

d) Değişken aralıklı pekiştirme

e) Değişken oranlı pekiştirme



29. Bir lise öğrencisi, daha önce öğrenmiş olduğu İngilizce dil bilgisi kurallarının, yeni öğrendiği Fransızca dil bilgisi kurallarının öğrenilmesini kolaylaştırdığından bahsetmektedir.

Öğrencinin ifade ettiği durumu betimlemek için aşağıda verilen kavramlardan hangisi doğrudur?

a) Benzerlik

b) Pozitif transfer

c) Negatif transfer

d) İleriye yönelik ket vurma

e) Geriye yönelik ket vurma





30. �Öğrenme, öğrenenin yeni fikirler oluşturduğu veya eski bilgilerine yeni kavramlar eklediği aktif bir süreçtir. Öğrenen; bilgi parçalarını seçer, onları değişik durumlara transfer eder, hipotezler oluşturur, kararlar verir ve bütün bunları bir bilişsel yapı içine yerleştirir.�

Öğrenmeye ilişkin olarak yukarıda verilen ifade, hangi araştırmacı tarafından ileri sürülmüştür?

a) Pavlov

b) Bruner

c) Thorndike

d) Tolman

e) Guthrie


1. C -
2. E -
3. D -
4. D -
5. C -
6. B -
7. C -
8. E -
9. C -
10. A -
11. B -
12. E -
13. A -
14. B -
15. E -
16. D -
17. A -
18. B -
19. A -
20. C -
21. D -
22. E -
23. E -
24. A -
25. D -
26. C -
27. C -
28. A -
29. B -
30. B -

__________________