Türk

Türkiye`de Feminizmin Siyasi Ayrımcılığı

Bir dahaki festivalde “Şehit annelerinin yanındayız” cümlelerine rastlayabilecek miyiz?


Lady Mary Wortley Montagu ve Marquis de Condorcet gibi düşünürlerin kadının eğitim hakkını savunan düşünceleri ile ortaya çıkan bir felsefe ve kimileri için bir yaşam biçimi olan feminizm, kendi içerisinde bir çok dala ayrılan ve pek de homojen olmayan bir hareket. Feminizmin her ülkede temsilcileri olduğu gibi, hala kadınların kocalarının üç adım arkasından yürümek zorunda bırakıldığı, koca dayağı ve töre cinayetlerinin yer yer görüldüğü Türkiye gibi ülkelerde de örgütleri bulunmakta. Homojen olmayan bu hareketin tutarlı ve mantıklı dalları olduğu gibi, sapkın ve mantıksız yanları da yine her ülkede etkisini gösteriyor lakin Türkiye`de işin bir de farklı bir boyutu var...

“Memleket onca mesele ile uğraşırken bu konu da nereden çıktı” demeyin. Aslında ülkemiz birlik ve beraberliğinin bozulmak istendiği şu günlerin Türkiye`deki feminist hareket üzerinde de etkisi var. Belki biraz kurcalandığında Türkiye`deki feminist hareket içerisindeki bazı öğelerin bu bozguna siyasi ya da düşünsel destek verdiği kanısındayım... Ne zamandır aklımda olan bu konuyu kağıda dökmek şimdiye kısmetmiş.

11 Mart – 4 Nisan tarihleri arasında gerçekleşen 4. Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali`nin açılışı 10 Mart 2006`da Yeni Melek gösteri merkezinde gerçekleşti. Her sene farklı bir tema üzerine gerçekleşen festival, bu sene “Kadının şiddete bakışı” temasını işledi.

Açılış gününde ödüller dağıtıldı, konuşmalar yapıldı ve sonra belgesele gelindi. Çekim ve yayına hazırlama ekibinin tamamının kadın olması vurgulanarak sunuşu yapılan ve hemen hemen iki saat süren belgesel çeşitli kategorilerde gerçekleşen feminist faaliyetlere değindi.

Temaya bakıldığında Türkiye’deki kadınların sorunlarını bilen ve feminizm hakkında sadece duyuntusu olan birisi için ilk bakışta kadına uygulanan şiddetten bahsedildiği izlenimi uyanacaktır. Feminizm hareketinin çoğunlukla 2005 yılında ve 2006’nın başında gerçekleştirdiği feminist faaliyetleri özetleyen belgesel, genel olarak bu konuyu ele aldığı için kadının şiddete bakışını her karede vurgulamamıştı. Fakat öyle kareler vardı ki, bu temadaki şiddetin ne ifade ettiği konusunda bir fikir verirken, ilgisini çözemediğim bir durumu da meydana çıkarıyordu:

Belgeselin bir kısmında Şemdinli vardı. Şemdinlinin muhtelif yerlerinde yürüyüş yapan kadınlar gösterildikten sonra, belgeselin iki saat boyunca hiç değişmeyen müziği kesiliyor ve görüntüde bir kadın elinde megafon ile “Kadınlar olarak Şemdinli halkının yanındayız” diyordu.

Bu sahneyi görmemin üzerinden üç hafta geçti... Siyasi düşüncelerden arınıp da feminizmi bir felsefe olarak ele alırsam eğer, üç hafta geçmesine rağmen Şemdinli olayları ile feminizmin arasındaki bağlantıyı hala çözebilmiş değilim. Feminizmi sadece bir felsefe olarak değerlendirmediğimde ve “Kadının şiddete bakışı” temasını da göz önünde bulundurduğumda kendimi şu soruyu sormaktan alamıyorum:

“Şehit analarının, bacılarının ve eşlerinin de yanında mısınız?”

Şehit evlerine hiç uğramamış devlet büyüklerimiz mevcut olduğuna göre, feminist hareketin o koskoca belgeselde böyle bir kareye yer verip de, “Şiddet” konusu açılmışken terör faaliyetlerinden bahsetmemiş olması çok da ayıp değil. Fakat kendi içerisinde değerlendirildiğinde Türkiye’deki feminizm hareketin siyasi bir taraflılığı olduğu fikri yürütülebilir.

Bugün, Gabar dağında beş vatan evladının şehit olduğu haberi geldi Şırnak`tan. Feminist hareketin bu şiddete nasıl baktığını merak ediyorum...

Bir dahaki festivalde “Şehit annelerinin yanındayız” cümlelerine rastlayabilecek miyiz?


Tevfik Uyar

__________________

Değişmeyen Tek şey değişmezliktir...