anubis

Nereden nereye? Sokullu Mehmet Paşa



Sokullu Mehmet Paşa gerek askerî gerekse siyasi dehasıyla hem Osmanlı döneminde hem de Osmanlı’dan bu yana kendisinden bahsettirmeyi başarabilmiş nadir devlet adamlarındandır. Daha küçücük bir çocukken Balkanlar’dan getirilmiş devşirilerek okutulmuş şanslı bir şahsiyetti. Bu yönüyle bir bakıma geleceğini garanti altına almış devlet kademesinde yükselme ihtimaliyle de itibar kapısını aralamıştı.

Yavuz Sultan Selim’in padişahlığının son yıllarında Edirne’ye getirilen bu şanslı çocuk Bosna’nın Sokoloviç kasabasındandı. Zekâsıyla hocalarının dikkatini çekmiş çok kısa bir sürede herkesin takdirini kazanmıştı. Neredeyse bütün hocaları kendisiyle özel olarak ilgileniyordu. İlmi mevzularda eğitilmeye çalışılan bu çocuk kendisini iyi bir asker olarak da yetiştirme gayretindeydi. Bu sahada da kendisini ispatlayan zeki gence hemen her ay farklı görevler veriliyordu. Bir süre sonra da donanmaya alındı. Lâkin bir acemi oğlan olarak değil Kaptan-ı Derya Sokullu Mehmet Paşa olarak.

KUR’AN İKLİMİNDE BİR HAYAT

Sokullu Mehmet Paşa siyasi kişiliğinin yanında insanî vasıfları ve İslâmî kimliğiyle de takdir gören mümtaz bir kişilikti. Ömrünün son demlerinde At Meydanı’nın hemen yanındaki konağında oturuyor. İstanbul semalarında okunan ezanları dinledikten sonra Ayasofya’ya namaz kılmaya gidiyordu. Sokullu Mehmet Paşa dini bütün bir kişiydi. Nafile ibadetlerini hiç aksatmaz hemen her gece teheccüt namazına kalkar sonrasında da yatmayarak Kur’an-ı Kerim okurdu. Bunun ardından da yardımcısı ona tarih kitabı okur* Sokullu da sessizce onu dinlerdi.

Yine böyle bir gecede Sokullu Mehmet Paşa teheccüde kalkmış Kur’an-ı Kerim okumuştu. Sıra mutat olduğu üzere tarih okumaya gelmişti. O gün okunan eser Osmanlı Devleti’nin 3. padişahı Birinci Murat hakkındaydı. Kıssanın sonunda bahis Birinci Murat’ın savaş meydanında kendisinden su isteyen Sırplı bir asker tarafından şehit edilmesine gelmişti. Sözün bittiği yerde Sokullu’nun gözleri yaş içinde kalmış ağlıyordu. Bu hâlde ellerini gökyüzüne kaldıran Sokullu Allah’tan Birinci Murat gibi güzel bir ölüm diledi.

KABUL EDİLEN DUA

Aynı günün sabahı Sokullu’nun konak kapısı içeriye girmek isteyen bir meczubun sesiyle titredi. Sokullu’nun emriyle içeri alınan meczup kapının eşiğinde durdu. Sanki içeriye buyur edilmesini bekler gibi bir hâli vardı. Sokullu Mehmet Paşa meczubu görünce gülümsedi. “Gel bakalım koca deli" dedi. Kaç gündür nerelerdeydin? Aç mısın açıkta mısın?” Sokullu bu cümlelerin ardından elini kesesine attı. Tam içinden birkaç gümüş akçe alıyordu ki Sokullu’nun yanına sokulan meczup kendisinden beklenmedik bir hızla belinden çıkarttığı hançerini Sokullu Mehmet Paşa’nın böğrüne sapladı.

Herkes ne yapacağını şaşırmış beklerken Sokullu Mehmet Paşa çevresindekilere sakin olmaları gerektiğini söylüyordu. Yanındakiler Sokullu’nun bu hâline bir anlam veremiyorlardı. Lâkin o bu şahadetin dün gece yaptığı ihlâslı duanın bir neticesi olduğunu anlamakta gecikmemişti. Onu Bosna’nın küçük bir kasabasından alıp kendi rızası istikametinde görevlendiren yüce Allah kulunun şahadet dileğini kabul etmiş ve yüzlerce yıl önce Kosova Savaşı’nda milletinin imanını selamette görmek için çalışan Birinci Murat gibi şehit edilmişti.

HAZIRLAYANLAR:
HASAN AHMET GÖKÇE* HASAN CANDAN* ERSİN OSMAN SÖĞÜTLÜ


Zaman - Ailem
20.10.2006